Dwerg op lemen voeten

Geplaatst in FD 13-11-2008

Het artikel 'Or heeft al voldoende op zijn bord liggen' (FD 10 november) besteedt aandacht aan de positie die de or  bedeelt in bedrijven die met de (krediet)crisis te maken hebben. Vraag is of meer werknememersmacht de panacee is voor het falen van de vrije markt. Ten onrechte rept het artikel vooral over nieuwe rechten voor de or, zoals instemmingsrecht bij fusies, benoemingsrecht aan commissarissen en adviesrecht over topbeloningen. Deskundigen die aan het woord komen, gaan voorbij aan het feit dat de ondernemingsraad een dwerg op lemen voeten is. De doorsnee or mist zowel de inhoudelijke deskundigheid als een stevige relatie met zijn achterban; beide zijn essentieel om op gelijkwaardig niveau de dialoog met het management te voeren. De voorgestelde taakuitbreiding doet de medezeggenschap geen goed; men kan het takenpakket nu al bijna niet aan. Ook professionalisering via scholing is een weg die de laatste twintig jaar is bewandeld, zonder veel resultaat. Wat moet er dan wel gebeuren? In de eerste plaats moet een goed functionerende medezeggenschap (weer) de gezamenlijke verantwoordelijkheid worden van management en medewerkers. Ondersteunende wetgeving kan helpen, maar er is ook een mentaliteitsverandering nodig. Ten tweede moet de medezeggenschap aansluiten bij andere vormen van werknemersparticipatie. Er zijn tal van mogelijkheden: deelname aan projectgroepen, intranetpolls, online communities, werkoverleg, jongerenorganisaties in bedrijven. We moeten terug naar de basis, naar het besef dat een effectieve en efficiënte werknemersparticipatie in de besluitvorming broodnodig is voor een gezonde onderneming. Misschien moeten we dan constateren dat de medezeggenschap van de toekomst opvallend weinig overeenkomst heeft met de ondernemingsraad van nu.