Publicatie: ‘’Naar een Datagedreven gemeente’’

Gepubliceerd op 14 december 2015

In opdracht van en in coproductie met de gemeente Utrecht heeft Berenschot een boek gemaakt over hoe de gemeente Utrecht bezig is om datagedreven sturing te geven. Het boek biedt naast inzicht in een ‘’exploratieve strategie van datagedreven sturing’’ ook taal om de ontwikkeling van datagedreven sturing te beschrijven in termen van publiek resultaat. Het boek geeft concrete handvatten voor Nederlandse gemeenten.

Datagedreven sturing definiëren we als de inspanning om het handelen zoveel mogelijk te baseren op kennis, op basis van slimmer verzamelde en slimmer geanalyseerde data. De mogelijkheden hiervoor nemen in hoog tempo toe. De afgelopen jaren zijn de hoeveelheid data en de beschikbare analysetechnieken exponentieel gestegen. Onder de noemer van termen als ‘’BigData’’ wordt regelmatig betoogd dat ‘’de datarevolutie’’ de gemeentelijke praktijk wezenlijk gaat veranderen. Wie goed naar de praktijk van voorlopende gemeenten kijkt, ziet een meer genuanceerd beeld. Meer dan van een disruptieve schok, is sprake van een versnelling van ontwikkelingen. Gemeenten die met datagedreven sturing bezig zijn, doen dat meestal door samen met partners beter na te denken welke informatie nodig is, door meer databestanden te verzamelen en aan elkaar te koppelen én door betere gesprekken te voeren over wat de betekenis van de uitkomsten is.

Door in te zetten op (experimenten van) datagedreven sturing worden door Nederlandse gemeenten mooie resultaten behaald. Voorbeelden uit het land laten onomstotelijk zien dat door datagedreven sturing effectievere oplossingen ontstaan, die goedkoper zijn en die meer worden gewaardeerd door de burger. Interessant daarbij is dat succesverhalen laten zien datagedreven sturing niet alleen om techniek en beheersen gaat. Feitelijk is de totstandkoming van betere kennis een throughput. De echte vraag is of ermee ook publiek resultaat behaald wordt. Kortom; hoe ermee gehandeld wordt. Bij goed werkende projecten wordt dan ook altijd (zowel in de totstandkoming als in het gebruik van de kennis) de verbinding gevonden tussen het vraagstuk, de partners en de data-analyses. Datagedreven sturing verbeterd zo niet alleen de eigen processen maar ook (en juist) de kracht van netwerken. Dat vergt vaak een (op onderdelen) open omgang met het richten van de vraag, het verzamelen van de data, het delen van de analyses en het duiden van de uitkomsten.

De ontwikkeling naar een datagedreven gemeente is een must, maar gaat niet vanzelf. Dat komt omdat datagedreven sturing maar voor een deel over techniek gaat. Het gaat ook om de competenties van mensen, om de inrichting van de (beheer)processen, om samenwerking in netwerken etc. Bestuur, management en medewerkers moeten kansen kunnen zien en er (binnen de netwerken) op kunnen inspelen. Er zijn weinig plekken waarin mensen het overzicht hebben over alle relevante aspecten die van belang zijn om verder te komen met datagedreven sturing. Benodigd is dus een leerproces waar veranderingen die daadwerkelijk gericht zijn op datagedreven sturing hand in hand gaan met verbetering van de voorzieningen die daarvoor nodig zijn op het terrein van data en analysetechniek en competenties vanuit ‘the business.

Meer informatie over wat Berenschot kan betekenen voor datagedreven sturing binnen gemeenten? Neem dan contact op met Henk Wesseling, Roeland Stolk of Eric Warners.