Conferentie Actualiteiten Participatiewet druk bezocht

Gepubliceerd op 19 juli 2016

Woensdag 13 juli kwamen ruim vijftig beleidsmedewerkers van gemeenten, wethouders, hoofden van sociale diensten en medewerkers van Berenschot af op de bijeenkomst ‘Actualiteiten Participatiewet’. Leidraad waren twee brieven van staatssecretaris Klijnsma op 24 juni jl. gericht aan de Kamer. In de ene brief de aanbiedingsbrief Thermometer Wsw met het rapport Berenschot/SEO en in de andere brief het beleidsvoornemen Beschut Nieuw.

Martin Heekelaar, Maarten Adelmeijer (Berenschot) en Robert Scholte (SEO), presenteerden de meest opvallende conclusies uit het onderzoek naar de ontwikkeling van de kosten van de Wsw, de aantallen mensen in de sw en de stuurbaarheid daarvan. Het onderzoek werd uitgevoerd in opdracht van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Vervolgens reageerde Jan van Eck op de discussie namens de directie Participatie en Decentrale Voorzieningen van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.

Stuurbaarheid

De stuurbaarheid van de kosten van de Wsw en de aantallen mensen in de sw leidde onder andere tot de vraag of detacheren een beter resultaat zou opleveren. Dit lijkt vooral af te hangen van de huidige kosten van de uitvoering, de tarieven die bedongen worden en de vraag in hoeverre het mogelijk is om tegelijk met het overgaan naar detacheren de kosten van infrastructuur af te bouwen. Wel werd duidelijk dat er niet één methode is die voor alle gemeenten werkt. Altijd moet gekeken worden naar de omgeving van de gemeente en de individuen met wie gemeente en sw te maken hebben.

Jan van Eck onderstreepte het verhaal achter de cijfers van het Wsw-budget. Zo is het belangrijk om te kijken hoe gemeenten omgaan met deze veranderingen in combinatie met afspraken die blijven staan, en de vrijheid van gemeenten binnen de rijksbijdrage.

Loonwaarde

Ook werd gesproken over het eventuele effect van de Participatiewet als de focus komt te liggen op de loonwaarde van een individu. Deelnemers zien hier twee duidelijke risico’s. Ten eerste afroming van de bovenkant van de markt (alleen individuen met een 60% of 70% loonwaarde zouden bijvoorbeeld aangenomen worden). Als tweede risico wordt genoemd het wegvallen van de ruimte die men eerst had om te spelen met de begeleiding.

Beschut Nieuw

De conferentie werd afgesloten met een korte discussie rondom het voornemen van de staatssecretaris om wetgeving in te voeren waarin burgers recht krijgen op beschut-nieuwplekken. Die wetgeving ‘Beschut Nieuw’ ontneemt gemeenten de beleidsvrijheid om die groep vrijwilligerswerk of dagbesteding aan te bieden in plaats van Beschut Nieuw met loon. De ervaring tot nu toe is dat deze groep vaak een hoge loonwaarde heeft, maar ook veel begeleiding nodig heeft.

Tijdens de discussie over de vraag hoe cruciaal het element loon is, gaven veel aanwezigen aan dat dit wel zou moeten. Uit het Inspectierapport blijkt echter dat de meeste gemeenten dit niet aanbieden. Zoals één van de deelnemers opmerkte: “Ook de populatie met een loonwaarde van 70% of lager, de populatie die op de één of andere manier bijzonder is, kan met een goede begeleiding rendement maken.” Maatwerk is daarbij belangrijk, omdat volgens sommigen de ervaring leert dat de participerende werking in de samenleving van beschut werken in bepaalde gevallen op zich al voldoende is.

De terugkerende vraag was hoe je als gemeente deze groep gaat inzetten: detacheren, ‘intern’ plaatsen (bijvoorbeeld op een sw-plek) of juist ‘extern’ (bij een bedrijf in een andere sector)? Elke gemeente lijkt hier een andere aanpak in te hanteren.

Tot slot

We kijken terug op een inspirerende bijeenkomst en bedanken alle aanwezigen hartelijk voor hun aanwezigheid en inbreng.