Blog 5: Gemeentelijke samenwerking; Groter is beter!

Gepubliceerd op 19 mei 2016

In onze oren een bekende slogan; een aantal gemeenten wil gaan samenwerken want groter is efficiënter en voordeligere denken ze. Nog voor de samenwerking is aangegaan wordt er al gerekend hoeveel geld de samenwerking gaat opbrengen door de ontstane schaalvergroting. De vraag is echter, is groter wel altijd beter?

Meer samenwerken

Afgelopen maanden heeft Berenschot onder circa 60 gemeenten de stelling neergelegd of zij de komende tijd verder willen investeren in de samenwerking met andere gemeenten als het gaat om bedrijfsvoering. Maar liefst 75% was het hier mee eens of zelfs helemaal mee eens. Kortom, als we de cijfers mogen geloven zullen er de komende jaren heel wat nieuwe samenwerkingsverbanden tussen gemeenten gaan ontstaan.

Die samenwerking is een trend die ons niet verrast. Door bijvoorbeeld de decentralisaties zijn er veel nieuwe taken naar gemeenten gekomen, en daarmee vaak ook bezuinigingen. We zien dat veel gemeenten de kosten voor het eigen interne apparaat zo laag mogelijk willen houden. Vaak wordt er dan aan een samenwerking met andere gemeenten gekeken of gedacht aan een uitbesteding van taken aan derden.

Het kostenperspectief

Een samenwerking op het gebied van bedrijfsvoering klinkt al snel aantrekkelijk. Wel de lusten (een dienstverlening van hoge kwaliteit en minder kwetsbaar) niet de volledige lasten (efficiënter door schaalvergroting).

De daadwerkelijke samenwerking is vaak een stuk complexer is. Hoe zorg je er bijvoorbeeld voor dat er een uniforme dienstverlening naar alle gemeenten plaatsvindt? Een grotere gemeente heeft ook meer specialismen nodig. En hoe bepaal je als gemeenten hoe je je beschikbare capaciteit inzet; is dat bijvoorbeeld op basis van trekkingsrechten of hoe meer een gemeente betaalt hoe meer deze gemeente mag afnemen?

Het klinkt wellicht als naar de bekende weg vragen, maar de praktijk laat zien dat de antwoorden op deze vragen vaak lastiger te formuleren zijn dan gedacht. Terug naar het voorbeeld van de decentralisaties. Veel gemeenten hebben het afgelopen jaar afgesproken om samen te werken als het gaat om de inkoop, de declaraties en facturaties binnen het sociaal domein. Systemen van gemeenten én zorgaanbieders werkten dit jaar vaak nog niet naar behoren, waardoor de kwaliteit van informatie en dienstverlening soms te wensen over liet. We zien dan ook dat een aantal gemeenten nog eens kritisch kijkt naar hun dienstverleningsovereenkomsten; wat mochten we ook alweer verwachten van deze samenwerking en levert het ons wel op wat we gehoopt hadden? Kortom, hadden we deze samenwerking wel aan moeten gaan?

Realiseren van voordelen

Wij als Berenschot denken met veel gemeenten na over hoe samen te werken. Daarbij zoeken we gericht naar samenwerkingsmogelijkheden waar we andere voordelen aan verbinden. Denk hierbij aan het verminderen van de kwetsbaarheid, het verhogen van kwaliteit, het verbeteren van de klantgerichtheid enzoverder. Dat betekent dat soms groter beter is, maar niet altijd. Maatwerk is in een samenwerkingsverband bijvoorbeeld lastiger vorm te geven, want wie beslist hoeveel tijd en geld dit maatwerk uiteindelijk mag kosten? Die overwegingen nemen we mee in onze adviestrajecten. En tegelijkertijd, soms is groter inderdaad beter. Soms is juist de kwetsbaarheid van kennis en processen doorslaggevend om samen te gaan werken. Samenwerking gaat dus niet altijd over groter is goedkoper, maar ook naar het realiseren van voordelen die zorgen voor een duurzame gemeente, die beter in staat is haar burgers te dienen.

Wilt u weten wat Berenschot op het terrein van de samenwerking en bedrijfsvoering voor u kan betekenen, kijk dan op http://www.berenschot.nl/markten-sectoren/openbaar-bestuur-0. Of http://www.berenschot.nl/expertise-diensten/bedrijfsvoering/.

Vragen op het terrein van bedrijfsvoering? Met deze vragen kunt u terecht bij Ferdi van der Berg (Senior managing consultant en expert samenwerking bedrijfsvoering) en Melanie Knieriem (consultant en expert bedrijfsvoering sociaal domein).

Vragen op terrein van samenwerking? U kunt terecht bij Hans van de Werf (Senior Managing Consultant Openbaar Bestuur). En zie het vorige blog in deze reeks http://nieuws.berenschot.nl/gemeenten-gaan-intensiever-samenwerken-vorm-en-inhoud/

1920_infographic-lichtblauw2-5 (1)