Blog 6: Ontwikkeling datagedreven sturing in gemeenten

Gepubliceerd op 25 mei 2016

De derde industriële revolutie, gestuwd door informatisering en robotisering, is in volle gang. Ontwikkelingen als BigData veranderen de manieren waarop burgers, bedrijven en overheden opereren. Alle gemeenten zullen de komende jaren hierin meegaan. Voor een deel is dat een interessant verhaal van de techniek. Met technieken als datamining kunnen we grote hoeveelheden data structureren, die ons wijzen op nieuwe inzichten. Wanneer dat verbonden wordt met de praktijken in organisaties wordt op basis van veel meer verdiept en beschikbaar inzicht gehandeld. Prachtig dat we zo tot mooie resultaten komen. Ook leidt dit tot vragen bij managers, zo blijkt uit de gemeentelijke thermometer.

Minstens zo interessant voor gemeenten is ook de vraag hoe hierdoor het functioneren van mensen en organisaties verandert. Die verandering blijkt aanzienlijk. Zowel wat betreft het werken in datagedreven processen als wat betreft het ontwikkelen ervan. Ambtenaren komen voor hele nieuwe uitdagingen, leeropgaven en werkpraktijken te staan. Wij hebben hier uitgebreid onderzoek gedaan en daarbij de vraag gesteld welk concreet handelingsperspectief hieruit volgt. We noemen alvast vier conclusies:

1.Echte meerwaarde wordt vooral gerealiseerd waar de gemeente BigData niet alleen gebruikt om zijn eigen interventies te optimaliseren maar daar waar de gemeente samen met het netwerk naar innovatie en nieuwe interventies zoekt.

2.Vaak lukt dat het beste door open met dataprocessen om te gaan. Dat heeft niet alleen betrekking op het delen van analyses. Het gaat ook om het samen met partners opstellen van onderzoeksvragen, om het samen verzamelen van data en om et samen duiden van de uitkomsten. Datagedreven opereren, staat zodoende in nauw verband met het ontwikkelen van sociale netwerken.

3.Datagedreven opereren is voorwaar niet gemakkelijk voor de mensen binnen gemeenten. Om een succesvol datagedreven project van de grond te krijgen moet je verstand hebben van de netwerken waarin resultaat gehaald wordt. Je moet eerste hypothesen kennen die perspectief op handelen geven. Je moet weten welke data beschikbaar gemaakt kan worden. Je moet kennis hebben van de technologische mogelijkheden. Je moet de mensen en het netwerk weten te binden. Dat overzicht ontstaat niet automatisch, maar dat moet je ontwikkelen. Gemeenten zoals Utrecht(*) laten zien dat j dit zoekproces moet structureren en dat je moet werken met snelle prototypes.

4.Onderschat niet wat dit betekent voor uw gemeente! Data laat eerder zien wat er aan de hand is, dan dat politici dat kunnen. De sturingscyclus veranderd dus. Onderzoek en het primaire proces worden met elkaar verweven. De organisatie van afdelingen veranderd dus. Om mee te kunnen in deze ontwikkeling heb je kennis van data nodig. Er ontstaan snelle en wezenlijke verschillen in competenties. Ambtenaren die niet weten hoe dit spel werkt, zullen het dus snel moeten leren. Enzovoorts.

Gemeenten zullen snel in deze ontwikkeling moeten treden. Dat vereist een ontwikkelstructuur waarin vraagstukken, afdelingen, competenties en ideeën aan elkaar verbonden worden. Waarin gewerkt wordt aan prototypes, die de ontwikkelingen binnen gemeenten versnellen. Berenschot ondersteunt dit.

Zie voor de publicatie ‘’Naar een datagedreven gemeente (Gemeente Utrecht/Berenschot) (pdf, 5,5 MB)

Wilt u meer weten over datagedreven sturing. U kunt terecht op de pagina over de publicatie.

Voor de uitslag van de gemeentelijke thermometer kunt u terecht op http://nieuws.berenschot.nl/resultaten-gemeentelijke-thermometer

Roeland Stolk (Berenschot) is gespecialiseerd in procesbegeleiding bij innovatietrajecten. Amir Sabirovic (Berenschot Intellerts) ontwikkelt BigData-oplossingen voor gemeenten

1920_infographic-lichtblauw2-5