Participatief besturen vraagt om lerende gemeenten

Gepubliceerd op 30 maart 2017

Participatief besturen, waarbij samenleving en bestuur samen werken aan het oplossen van maatschappelijke vraagstukken, is een kansrijke ontwikkeling voor gemeenten. Wel moeten gemeenteraden, colleges, organisaties en de samenleving actief leren omgaan met de gewijzigde relatie tussen gemeenten en burgers. Op dit vlak is nog een wereld te winnen. Dat is de voornaamste conclusie in het boek Pionieren in participatieland van het Nederlands Genootschap van Burgemeesters en organisatieadviesbureau Berenschot, dat op 29 maart werd gepresenteerd op een gelijknamig symposium.

078 087

Het boek gaat in op de vraag waar veel gemeenten mee worstelen: hoe verbinden we de wereld binnen het gemeentehuis met de ontwikkelingen daarbuiten? Onderzoekers Frederik van Dalfsen en Marijke Synhaeve van Berenschot spraken hiervoor met een veertigtal ervaringsdeskundigen, onder wie burgemeesters, wethouders, ambtenaren, oud-politici, wetenschappers en organisaties als het SCP.

Op basis hiervan formuleerden de onderzoekers conclusies, adviezen en een zestal dilemma’s voor gemeenten. “Om goed participatief te kunnen besturen is kennis en toegang tot informatie essentieel. Dat roept vragen op over je rol als gemeente binnen de informatiesamenleving. Verder is het idee van de participatiesamenleving dat iedereen voor zover mogelijk meedoet. Uit cijfers blijkt dat dit nog lang niet zo is.”, aldus Marijke Synhaeve. “Participatief besturen vergt dan ook een andere houding van politiek, bestuur en organisatie.”

Pionieren in participatieland schetst een beeld van een levendige lokale democratie, waar nog niet alles uitontwikkeld is. Naast uitdagingen en dilemma’s besteden de onderzoekers ook aandacht aan oplossingsrichtingen en tips. “Ons belangrijkste advies aan gemeenten is: ga aan de slag met participatie, want u krijgt er hoe dan ook mee te maken. Juist nu is er ruimte om te experimenteren, ervaring op te doen en te ontdekken wat het beste past bij uw eigen gemeente”, verklaart Frederik van Dalfsen. “Participatief besturen is namelijk onlosmakelijk verbonden met beleidsmatige verschillen in aanpak. Elk vraagstuk en elke lokale gemeenschap vraagt daarom om een eigen participatieve werkwijze.”

083 107

Pionieren in participatieland (ISBN 978 94 904 2308 7) telt 168 rijk geïllustreerde pagina’s, met een nawoord van Ronald Plasterk, minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. Het boek is verkrijgbaar à € 24,99 (incl. verzendkosten) via www.berenschot.nl/pioniereninparticipatieland.