No-deal Brexit heeft grote gevolgen voor supply chain

Gepubliceerd op 27 februari 2019

Exporteren van Agri & Food-producten naar het Verenigd Koninkrijk kan meer dan 30% duurder worden bij een no-deal Brexit. De ene ondernemer kan misschien beter sommige productiestappen naar de VK overhevelen; de ander beter waarde toevoegen of juist alternatieve markten zoeken. Dit blijkt uit onderzoek van organisatieadviesbureau Berenschot dat de kosten en risico’s van een harde Brexit in kaart brengt en praktische interventies aanreikt om de grootste impact op te vangen.

Het onderzoek van Berenschot, uitgevoerd in opdracht van ontwikkelingsmaatschappij Oost NL en de provincie Gelderland, schetst de impact op kosten en risico's voor versproducten, halffabricaten en volledig vervaardigde producten aan de hand van zes verschillende scenario's. Ook biedt het praktische interventietips om de ergste effecten van een no-deal tegen te gaan. Dit lijkt ook hard nodig, nu cijfers van de Kamer van Koophandel laten zien dat slechts één op de drie Nederlandse bedrijven goed is voorbereid op Brexit.

In het onderzoek is gefocust op de Agri & Food-sector, waar de impact van Brexit groot is. De uitkomsten suggereren dat de huidige afspraken en modus operandi behoorlijk onder druk zullen worden gezet. Dit geldt voor producenten van ieder type product, en zowel voor Nederlandse bedrijven met distributeurs, leveranciers of productiebedrijven en niet-EU-werknemers in het VK, als voor bedrijven in de omgekeerde situatie. Ook zullen voor Britse bedrijven die meer afhankelijk zijn van de EU voor grondstoffen dan andersom, de effecten van een no-deal Brexit groter zijn dan die van hun Nederlandse tegenhangers.

Een Nederlandse chipsfabrikant heeft bijvoorbeeld te maken met een 14% stijging in WTO-tarieven en als hij geen actie onderneemt om de effecten van een no-deal Brexit tegen te gaan, kan dat resulteren in een marge daling van 4,3% naar 2,3%. Afhankelijk van de transportkosten en de waarde van de laatste productiestappen kan hij beter af zijn door in het VK te kruiden en te verpakken. Dat is weer geen oplossing voor de slachterij die pakjes gesneden ham in vaste tarieven per kilo verhandelt en geconfronteerd wordt met een forse kostprijsstijging van 32%. Dit kan - met een gelijktijdige stijging van de verkoopprijs in de Britse schappen – resulteren in een flink lagere vraag. "In dit geval zou het effect van afnemende vraag zelfs groter kunnen zijn dan dat van de kostprijsstijging", zegt Edwin Lambregts, sectorleider Agri & Food. "Dan kan de producent beter inzetten op het toevoegen van waarde of het veiligstellen van alternatieve markten."

Bedrijven wordt verder geadviseerd ervoor te zorgen dat ze de lasten niet alleen dragen. "Samen met alle aanvullende nieuwe registraties, licenties, voorschriften, etiketteringseisen en supply chain risico's, verkopen exporteurs idealiter Ex Works en kopen importeurs Delivery Duty Paid", stelt Marita de Beer, Berenschot-associé en expert internationale handel. "Maar in werkelijkheid is het niet zo eenvoudig, vooral wanneer het VK een strategische markt is. Juist dan is het belangrijk voor alle partijen om zich te beschermen tegen Brexit-risico’s door contractvoorwaarden te herzien en opnieuw te onderhandelen. Ook over mogelijke laatleveringen als gevolg van transportvertragingen.”