Gemeenteraden hebben meer houvast nodig bij invulling lokale rekenkamer

Gepubliceerd op 15 mei 2019

Hoewel de houding van gemeenteraden ten opzichte van de rekenkamer over het algemeen goed is, is de wijze waarop invulling wordt gegeven aan dit instrument voor verbetering vatbaar. Dat zijn de voornaamste bevindingen uit een onderzoek onder 37 gemeenten door de werkgroep Lokale rekenkamers, in opdracht van het ministerie van BZK waarbij Berenschot het secretariaat voerde. Een van de aanbevelingen is dan ook een (tijdelijke) projectgroep ‘Kwaliteitsimpuls lokale rekenkamers’ in te stellen die gedurende een aantal jaren het leerproces in gemeenten aanjaagt en stimuleert.

Reden voor de instelling van de onafhankelijke werkgroep is het feit dat het ministerie van BZK het voor de controlefunctie van de raad van groot belang acht dat er in elke gemeente gedegen rekenkameronderzoek plaatsvindt naar de doeltreffendheid, doelmatigheid en rechtmatigheid van het gevoerde bestuur in de gemeente. Opdracht voor de werkgroep was om in gesprekken met gemeenten te achterhalen wat volgens gemeenteraadsleden de toegevoegde waarde is van lokale rekenkamers en hoe rekenkameronderzoek bijdraagt aan het verbeteren van het leervermogen van de overheid. Daarnaast wil het ministerie individuele gemeenten waar nodig handvatten bieden om het instrument rekenkamer te verstevigen.

Voor het onderzoek sprak de werkgroep met 37 gemeenten om inzicht te krijgen in de invulling, positionering en het functioneren van lokale rekenkamers in de praktijk. Hoewel de werkgroep overwegend positief is over de houding van gemeenteraden ten opzichte van de rekenkamer, is zij gematigd positief over de wijze waarop invulling wordt gegeven aan dit instrument. “Doorslaggevend voor good practices is dat de betrokkenheid van de raad bij de rekenkamer is geborgd. Daarnaast bestaat de noodzaak tot verbetering en constante aandacht voor leren. Gemeenten zijn hier vaak ook mee bezig en willen graag een professionaliseringsslag maken”, verklaart Sofie Dreef, consultant bij Berenschot en secretaris van de werkgroep.

De werkgroep doet dan ook een zestal aanbevelingen om het instrument rekenkamer te versterken. Dit betreft met name het instellen van een (tijdelijke) projectgroep ‘Kwaliteitsimpuls lokale rekenkamers’ die gedurende een aantal jaren het leerproces in gemeenten aanjaagt en stimuleert. “Daarnaast zou het ministerie de ontwikkeling van een handreiking kunnen stimuleren en faciliteren met richtlijnen om de gemeente houvast te geven bij de invulling van de rekenkamer”, aldus Dreef. “En voor gemeenten met een notoir slapende rekenkamer adviseert de werkgroep om de burgemeester een verantwoordelijkheid te geven in het instellen/activeren van de rekenkamer.”

Het rapport ‘Werkgroep lokale rekenkamers’ is gepubliceerd op 15 mei en hier te downloaden (pdf, 1.8 MB).


Infographic - Werkgroep Lokale rekenkamers

Berenschot - Infographic Werkgroep Lokale rekenkamers

Overhandiging rapport Werkgroep Lokale rekenkamers

Overhandiging rapport Werkgroep Lokale rekenkamers