Beeld Participatiewet minder somber dan geschetst

Gepubliceerd op 25 november 2019

Vorige week kwam het SCP naar buiten met het bericht dat de invoering van de Participatiewet nauwelijks heeft geleid tot hogere baankansen. Enkel naar gemiddelden gekeken, is die conclusie terecht. Maar er zijn ook gemeenten die erin slagen juist meer mensen uit de doelgroep naar werk te begeleiden dan vereist op basis van de Participatiewet. Weer andere gemeenten zijn met een inhaalslag bezig. Dat concludeert Berenschot in een update van de Landkaart van de Participatiewet.

Momenteel verlaten jaarlijks circa 4.000 mensen de Wsw en worden 6.000 mensen met een arbeidsbeperking door gemeenten aan de slag geholpen. “Vanaf komend jaar zijn er naar verwachting meer mensen met een beperking aan de slag dan voorheen onder de Wsw. En dan rekenen we het aantal mensen dat via de banenafspraak aan de slag is en waarvoor de werkgever geen loonkostensubsidie aanvraagt, niet eens mee”, stelt Martin Heekelaar, sectorleider Sociaal Domein bij Berenschot.

Financiering aandachtspunt

De beschikbare financiële middelen vanuit het Rijk vormen wel een aandachtspunt. “Op dit moment ligt het totaal aantal mensen dat aan de slag komt lager dan waarmee het Rijk rekening heeft gehouden in de budgetten”, aldus Heekelaar. “Sommige gemeenten begeleiden echter nu al meer mensen naar werk dan waarmee in het budget rekening is gehouden of ze zijn bezig met een inhaalslag. Naar verwachting zijn vanaf 2021 meer mensen uit de doelgroep aan de slag dan waarmee rekening is gehouden in de financiële middelen.”

Grote verschillen tussen gemeenten

Alleen kijken naar het landelijk beeld doet de goede prestaties op lokaal en regionaal niveau tekort: bijna de helft van de gemeenten helpt nu meer mensen met een beperking aan de slag dan vroeger onder de Wsw. Maar de verschillen tussen de G44-gemeenten zijn groot, zo blijkt uit de update van de Landkaart van de Participatiewet:

Verschillen G44-gemeenten Participatiewet

[Download de bijlage met de vergelijking van alle gemeenten]

In Den Haag en Helmond gaan voor alle 100 personen die de Wsw verlaten 177 personen met een beperking aan de slag. In Den Bosch gaat het om 166 mensen vanuit de nieuwe doelgroep op 100 Wsw'ers. Maar er zijn ook gemeenten waar de ontwikkeling minder snel gaat. Volgens de cijfers bij het CBS komen bijvoorbeeld in Zaanstad voor elke 100 mensen die de Wsw verlaten 7 mensen vanuit de nieuwe doelgroep in de plaats.

Positief toekomstbeeld

De invoering van een belangrijke systeemwijziging als de Participatiewet heeft tijd nodig om goed in te bedden in de lokale uitvoeringspraktijk. “Een aantal gemeenten laat zien dat het kan, anderen timmeren hard aan de weg om de doelstellingen te realiseren. Het is dus nog te vroeg voor een definitief oordeel over de Participatiewet, en om opnieuw grote systeemwijzigingen voor te stellen”, aldus Heekelaar, die wijst op de gunstige toekomstverwachtingen. “Steeds meer mensen uit de doelgroep zullen een plek op de arbeidsmarkt vinden, getuige de verschillende mooie voorbeelden in het land. Laten we hiervan leren, bijsturen waar nodig en vasthouden aan de ingezette koers.”

Meer weten? Download voor meer informatie de memo: Beeld Participatiewet minder somber dan geschetst (pdf, 224 kB).