Smart working

Het halen van de eindstreep in een Smart Industry Het nieuws was deze week alarmerend: doorwerken langer dan de leeftijd van 65 jaar gaat ons helemaal niet lukken. Ons lichaam trekt dat mentaal en fysiek niet. Zeker de oudere generatie heeft zoveel te verstouwen gehad dat het op en versleten is op het moment dat het de leeftijd van 65 bereikt.

Het halen van de eindstreep in een Smart Industry

Het nieuws was deze week alarmerend: doorwerken langer dan de leeftijd van 65 jaar gaat ons helemaal niet lukken. Ons lichaam trekt dat mentaal en fysiek niet. Zeker de oudere generatie heeft zoveel te verstouwen gehad dat het op en versleten is op het moment dat het de leeftijd van 65 bereikt. Áls dat het al bereikt. Gemiddeld vallen we al een jaar voor de eindstreep uit.

Opvallend was dat daarbij niet alleen de voor de hand liggende beroepen, zoals de bouw, werden genoemd. Ook docenten in het onderwijs redden de eindstreep bijvoorbeeld niet. De zwaarte voor hen zit vooral in stress door grote klassen, verandering op verandering en de komst van technologie. In de maakindustrie hoor ik veelvuldig problemen met het lange staan of volhouden van ploegendiensten.

We zoeken met elkaar naarstig naar een oplossing. Persoonlijk denk ik dat die ligt in nieuwe vaardigheden, ánder gedrag en gezonde werkomstandigheden. Laten we ze Smart Skills, Smart Behaviour en Smart Jobs noemen.

Smart skills

Willen we de eindstreep halen, dan zou iedereen moeten investeren in meer algemene, beroepsonafhankelijke vaardigheden. Hiermee bedoel ik vaardigheden als:

  • Samenwerken;
  • Flexibel zijn;
  • Het vermogen om informatie te zoeken en interpreteren;
  • Het kunnen omgaan met computers;
  • Goed met elkaar kunnen communiceren;
  • Kunnen omgaan met onzekerheden;
  • Leervermogen.

Deze vaardigheden zijn voor elk beroep van belang en zijn mogelijk nog belangrijker dan inhoudelijke kennis en vaktechnische vaardigheden. De beroepsonafhankelijke vaardigheden worden ook wel ‘new skills’ genoemd of ‘skills for the future’. De vaardigheid ‘leervermogen’ is hierbij een hele belangrijke. En dan bedoel ik niet het vermogen om allemaal een HBO of WO-diploma te halen, maar het vermogen om nieuwe dingen te leren, op welk niveau dan ook. Het vermogen om proactief op zoek te gaan naar nieuwe prikkels en uitdagingen, het vermogen om het brein te blijven uitdagen. Met voldoende leervermogen kunnen inhoudelijke kennis en vaktechnische vaardigheden eenvoudiger op peil worden gehouden.

Deze week nog werd bekend dat er enorm veel geld in potten van scholingsfondsen zit. Eruit met dat geld en proactief investeren in mensen! Dat kan vakinhoudelijk zijn maar liever nog investeren in de ‘smart skills’ van mensen. Beroepsonafhankelijke vaardigheden zijn de olie in het werkvermogen van mensen.

Smart behaviour

Mensen moeten zich van twee punten bewust zijn: niets blijft zoals het is en ouder worden komt met gebreken. Beide punten vragen om ander gedrag.

Punt 1: Als niets blijft zoals het is, dan verandert er dus iets. Of je dat nou leuk vindt of niet. Het is niet de vraag óf er iets gaat veranderen, maar wanneer. En dan kun je gaan zitten wachten tot het zover is maar dan ben je altijd te laat. Proactief gedrag is nodig om de eindstreep te halen. Op tijd werken aan scholing, op tijd werken aan gezondheid maar ook op tijd stoppen met werk dat steeds meer moeite kost of waar je geen energie meer van krijgt. Proactief gedrag is nodig van werknemers maar ook van werkgevers.

Punt 2: Ouder worden komt met gebreken. Ook zónder belasting verslijt ons lichaam. Helaas maar waar. Ons fysieke en mentale vermogen neemt gedurende het leven simpelweg af. Bij krachtuitoefening moet voor ouderen (55+) bijvoorbeeld rekening worden gehouden met een krachtafname van ongeveer 15%. Ook hebben ouderen meer moeite met het uitvoeren van precisietaken. Dit kan stressverhogend werken als de eisen (of snelheid) van het werk niet worden aangepast. 40 jaar lang hetzelfde werk doen versnelt de slijtage omdat dezelfde systemen te lang, te zwaar en te eenzijdig worden belast. Nóg een reden dus om proactief na te denken over ander werk. Het is niet zo dat je maar voor één baan in de wieg bent gelegd. Het is spannend om te veranderen, maar het kán, en het is noodzakelijk om de eindstreep te halen.

Smart jobs

Misschien wel het meest voor de hand liggend onderwerp om de eindstreep te halen is gezonde werkomstandigheden. Werk kan ondanks alle arbo-verbeteringen nog steeds slimmer en gezonder worden georganiseerd. Ik zie nog steeds plekken waar mensen moeten werken in ongemakkelijke houdingen, zwaar moeten tillen of blootgesteld worden aan chemische stoffen of een belastend klimaat. Ook het werken in continue-diensten is een belangrijke boosdoener als het gaat om voortijdige uitval. Technisch gezien is het mogelijk om arbeidsomstandigheden duurzaam te maken. Ik roep werkgevers én werknemers op om samen na te denken over mogelijkheden om werk slimmer te maken. Bestempel technologie daarvoor niet als boosdoener voor het niet halen van de eindstreep maar benut technologie als kans.

Het halen van de eindstreep is in het belang van werkgever én werknemer

Werkgever en werknemer zouden gezamenlijk moeten kijken naar mogelijkheden om het werk vol te houden. Denk aan bevorderen van mobiliteit (binnen of buiten het bedrijf), minder werken, werken op een lager niveau en verminderen van de belasting (denk aan dagdienst in plaats van volcontinu-diensten). Een kwestie van geven, nemen en durven loslaten. Groei en behoud van salaris zijn in de toekomst niet meer altijd een vanzelfsprekendheid, verwacht ik. Hierop anticiperen is in het belang van het gezond halen van de eindstreep.

Smart Industry wordt een succes met aandacht voor de menselijke maat

Investeren in Smart Industry is noodzakelijk voor economische groei en concurrentievermogen. Vergeet echter niet dat mensen moeten zorgen voor de inspiratie, het realiseren en het onderhouden van deze Industry. Investeren in Smart Skills, Smart Behaviour en Smart Jobs zorgt ervoor dat voldoende mensen de eindstreep halen om van Smart Industry een succes te maken.