Het Openbaar Bestuur in verkiezingsprogramma's: 50PLUS

We pakken ze terug! Dat is de eerste kop die opvalt als je het verkiezingsprogramma van 50PLUS openslaat. “Omdat ouderen het niet meer pikken” volgen 17 pagina’s tekst die voor een groot deel zijn gevuld met korte ‘bulletpoints’ onder overzichtelijke kopjes. Het gaat om een kort en overzichtelijk ‘totaalprogramma’, aldus 50PLUS.

We pakken ze terug! Dat is de eerste kop die opvalt als je het verkiezingsprogramma van 50PLUS openslaat. “Omdat ouderen het niet meer pikken” volgen 17 pagina’s tekst die voor een groot deel zijn gevuld met korte ‘bulletpoints’ onder overzichtelijke kopjes. Het gaat om een kort en overzichtelijk ‘totaalprogramma’, aldus 50PLUS.

‘PLUSpunten’

Het programma van de 50PLUSsers opent met 15 belangrijke PLUSpunten in één of twee zinnen. Hier wordt het grote doel van het programma en de partij in één oogopslag duidelijk: er moet meer aandacht worden besteed aan ouderen. De meeste voorstellen hebben te maken met het belasting- en pensioenstelsel en vallen dus buiten de scope van dit blog. Op plek 11 staat de eerste uitspraak over het Openbaar Bestuur: 50PLUS is kritisch voorstander van deelname aan de EU en van de euro, maar wil niet dat Nederland opdraait voor wanbeleid en tekorten van andere landen.

De concrete plannen van 50PLUS worden uiteengezet onder exact 50 kopjes. Het programma begint met een reeks uitkerings-, belasting- en pensioenvoorstellen. 50PLUS keert zich tegen uitbreiding van de gemeentelijke belastingen, omdat dit naar eigen zeggen “opnieuw zal leiden tot lastenverzwaringen voor de burger en de ouderen”. Verder is er vooral veel aandacht voor de zorg, inclusief de rol van de gemeenten. Op enkele plekken worden zaken decentraal belegd; vaak gaat het om een beweging de andere kant op. Ook worden privatiseringen teruggedraaid. De partij wil een meerderheidsbelang in het openbaar vervoer, communicatie, energie, water, en gezondheidszorg handhaven of verwerven. Het kabinet wordt uitgebreid met een coördinerend minister voor Ouderenzaken én een minister van Innovatie en Duurzaamheid.

Reeks aan korte voorstellen

De teller aan voorstellen en plannen rond het Openbaar Bestuur loopt op aan het eind van het programma:

  • De Eerste Kamer wordt afgeschaft
  • Er komt een kiesdrempel van 3% (hiermee stapt de partij over de eigen schaduw heen; in 2012 behaalde 50PLUS 1,88% van de stemmen)
  • Verkleinen van de Tweede Kamer naar 100 Kamerleden
  • Een rechtstreeks gekozen burgemeester
  • Afschaffing van de provincie als bestuurslaag, waarbij bevoegdheden worden toegewezen aan Rijk en/of gemeenten.
  • Bij vacatures neemt één van de gedeputeerden de taken van de Commissaris van de Koning over. Deze functie vervalt bij de eerstvolgende verkiezingen voor Provinciale Staten.
  • Er komen bindende regionale en landelijke referenda. Ook de bevolking kan onder wettelijke voorwaarden een (bindend) referendum voorstellen.
  • Om de gemeenteraadsverkiezingen over de lokale politiek te laten gaan en niet over de landelijke politiek, worden deze verkiezingen niet meer in alle gemeenten op dezelfde dag gehouden maar op verschillende momenten.

Inrichting, werking en innovatie

In dit blog wordt ieder verkiezingsprogramma bekeken langs de lijnen van de inrichting, werking en innovatie van het Openbaar Bestuur. Er wordt flink wat overhoop gehaald door 50PLUS. De centrale overheid groeit met onder meer de zeggenschap over gedeprivatiseerde organisaties. Ook wordt de Rijksoverheid (indirect) verantwoordelijk voor beleid dat eerder volledig bij met name gemeenten was gelegd. Het bestuur en de democratie worden radicaal omgegooid, met onder meer de afschaffing van provincies en de Eerste Kamer en de invoering van een gekozen burgemeester. Ook zijn er plannen op het gebied van innovatie, met een minister voor innovatie en duurzaamheid, en voorstellen om directe democratie in te voeren als aanvulling op de parlementaire democratie. De gemeentelijke democratie kan er wel eens heel anders uit gaan zien met het voorstel om te variëren in de verkiezingsdatum van gemeenten.

Verantwoording

Voor dit overzicht heb ik mij gebaseerd op het verkiezingsprogramma dat ik hier op 3 januari 2017 heb gedownload. De spelregels voor de analyse vindt u hier.