Het Openbaar Bestuur in verkiezingsprogramma's: CU

Het Openbaar Bestuur in verkiezingsprogramma's: ChristenUnie   Hoopvol realistisch. Voorstellen voor een samenleving met toekomst . Onder die titel presenteert de ChristenUnie een programma van 108 pagina’s.

Het Openbaar Bestuur in verkiezingsprogramma's: ChristenUnie

Hoopvol realistisch. Voorstellen voor een samenleving met toekomst. Onder die titel presenteert de ChristenUnie een programma van 108 pagina’s. Het is een kloek werk met 14 hoofdstukken met herkenbare thema’s zoals gezin, jeugd, onderwijs, overheidsfinanciën, asiel, migratie en integratie. De hoofdstukken bevatten inleidingen, concrete voorstellen en af en toe een goed voorbeeld.

Burger en overheid

Allereerst Europa. De ChristenUnie geeft veel aandacht aan de “uitdijende Europese Unie met steeds meer Brusselse bevoegdheden”. De partij bepleit een serieus herontwerp van het Europese gebouw. Daarbij wordt het initiatiefrecht van de Commissie bijvoorbeeld vergaand teruggedraaid. en “Het wordt tijd om de ergernis over bemoeizucht, bureaucratie en verlies aan soevereiniteit kwijt te raken”. Hoe ziet de ChristenUnie de verhouding tussen burger en overheid? Daarover staat een mooie passage verderop in het eerste hoofdstuk: “Het publieke belang is ook de verantwoordelijkheid van de burger. Wanneer het bestuur de burger meer zeggenschap geeft en de overheid functioneert als een betrouwbare partner die naast de burger staat, kan het vertrouwen in de overheid weer groeien. Mensen richten bijvoorbeeld energiecoöperaties op om voor de buurt energie op te wekken of starten zorgcoöperaties omdat ze goede ideeën hebben voor betere zorg. Zo ontstaan bezielende verbanden in de samenleving.” Om meteen daarna concrete plannen te noemen:

  • Meer zeggenschap over de eigen omgeving;
  • Modernisering regelgeving ten aanzien van de waterschappen voor een toekomstbestendig waterbeheer;
  • Een groter belastinggebied voor gemeenten, waarbij de totale belastingdruk niet toeneemt;
  • Herindeling van gemeenten alleen wanneer dit een wens van gemeenten zelf is;
  • Versterken van lokale- en streekomroepen die een controle zijn op het functioneren van de lokale democratie;
  • De Tweede Kamer kan in principe niet tussentijds worden ontbonden. Slechts eens per vier jaar wordt er gestemd over de Tweede Kamer. Dus na een tussentijdse val van een kabinet wordt er zonder verkiezingen te houden getracht tot een nieuw kabinet te komen;
  • Geen kiesdrempels, in verband met representativiteit van alle burgers en verschillend gedachtengoed;
  • Meer middelen en mogelijkheden voor (aspirant-)volksvertegenwoordigers om te werken aan hun vakbekwaamheid.

Hier en daar in de daarop volgende hoofdstukken vind ik verder nog zaken die de werking van het Openbaar Bestuur raken:

  • Invoering coördinerend minister voor Jeugd en Gezin;
  • Overheid en markt: bekijken of bijvoorbeeld facilitaire ondersteuning door de markt kan worden uitgevoerd;
  • Kansen voor start-ups bij aanbestedingen, onder meer door vaker “het probleem in de markt te zetten in plaats van de productvraag”.

Informatietechnologie

De ChristenUnie gaat niet voorbij aan de informatiesamenleving in relatie met de overheid. Onder het kopje ‘Privacy’ geeft de partij aan dat we veel gemak hebben van de toegenomen hoeveelheid data en de verwerking ervan. Maar (ook) de schaduwkanten van Big Data komen aan bod: privacy en veiligheidsoverwegingen. Ook hier doet de partij concrete voorstellen:

  • Oprichting door de overheid van een expertisecentrum waar burgers en het bedrijfsleven met vragen terecht kunnen over (big) data en de bescherming van privacy;
  • Gegevensverwerkingssystemen van de overheid kunnen eenvoudig worden geraadpleegd door de burger en geven zo controle over de verzamelde gegevens;
  • De overheid is transparant over de data die zij verwerkt en welke analysemethoden en algoritmen zij gebruikt bij Big Data in de context van opsporing. De Autoriteit Persoonsgegevens krijgt de bevoegdheid en middelen om dit te controleren;
  • De cybersecurity-sector is belangrijk voor preventie en herstel na moedwillige en schadelijke activiteiten op ICT-terrein. Start-ups in deze sector worden fiscaal gestimuleerd;
  • Voorkomen van informatiedementie van de overheid door wetgeving op het terrein van privacy, transparante overheid en archieven aan te passen aan het digitale tijdperk.

Elders dringt de partij aan op het openstellen van overheidswebsites voor mensen met een handicap, maar ook dat berichten van de overheid per post beschikbaar blijven voor mensen die geen of slechte toegang hebben tot internet.

Regio’s

In het functioneren van de overheid, met name provincies en gemeenten, staat de regio steeds meer in de belangstelling. De ChristenUnie sluit daar bij aan met een compleet hoofdstuk over investeren in de regio. Daarbij gaat het niet alleen over de krimpregio’s. De Rijksoverheid versterkt samen met de lokale en provinciale overheid de regionale economie, aldus de schrijvers van het programma. Er volgen (naast de punten elders in het programma) plannen over bereikbaarheid, binnenvaart en spoor.

Inrichting, werking en innovatie

De ChristenUnie heeft een lijvig programma waarin veel aandacht voor zo’n beetje alle onderwerpen. Grote institutionele hervormingen worden niet voorgesteld; wel aanpassingen van de landelijke politiek en de EU. Gemeenten, provincies en waterschappen blijven intact. Sterker nog, gemeenten houden (vertrouwen in hun uitvoering van) de zorgtaken en krijgen een groter belastinggebied, en de waterschappen worden – althans in de wet- versterkt. Bestuurskundige ‘hot items’ als informatiebeleid en samenwerking in de regio komen ook aan bod en worden bediend met concrete standpunten.

Verantwoording

Voor deze analyse heb ik mij gebaseerd op het verkiezingsprogramma die ik hier  op 22 januari 2017 heb gedownload. De overige spelregels voor de analyse vindt u hier.