Het Openbaar Bestuur in verkiezingsprogramma's: GroenLinks

Onder de titel ‘Tijd voor verandering’ geeft GroenLinks in 78 pagina’s aan waar die verandering in gaat zitten. De eerste hoofdstukken gaan – niet verrassend - over Groen Investeren (groen) en Nieuwe Nivellering (links). Ook is er veel aandacht voor onderwijs en cultuur. Maar het Openbaar Bestuur komt wel degelijk ruim aan bod.

Onder de titel ‘Tijd voor verandering’ geeft GroenLinks in 78 pagina’s aan waar die verandering in gaat zitten. De eerste hoofdstukken gaan – niet verrassend - over Groen Investeren (groen) en Nieuwe Nivellering (links). Ook is er veel aandacht voor onderwijs en cultuur. Maar het Openbaar Bestuur komt wel degelijk ruim aan bod.

Losse punten:

  • Er komt een Groene investeringsbank die de marktsector stimuleert om samen met de overheid meer te investeren in grote groene projecten, innovatie en duurzame landbouw.
  • Net als bij de gemeenteraadsverkiezingen mogen in Nederland gevestigde EU-burgers en migranten met een permanente verblijfsvergunning na vijf jaar stemmen voor de Provinciale Staten en voor de Tweede Kamer.
  • De leeftijdsgrens voor actief kiesrecht wordt verlaagd naar 16 jaar.
  • Het ministerie van Veiligheid en Justitie wordt weer het ministerie van Justitie. De zeggenschap over de politie gaat naar het ministerie van BZK.
  • De gemeenteraad kiest de burgemeester. De Provinciale Staten kiezen de Commissaris van de Koning. Op termijn wordt Nederland een republiek en wordt het staatshoofd gekozen.
  • De verantwoordelijkheid voor economie, klimaat en energie moet onder één bewindspersoon vallen. Daarom komt er een ministerie voor Klimaat en Duurzame Economie.
  • Staatsbosbeheer wordt weer genationaliseerd. Natuur verhuist van het ministerie
  • Economische Zaken naar “een milieuministerie”.
  • De overheid investeert in cyber security en geeft openheid over het gebruik van Big Data en profilering. De norm wordt dat publieke data openbaar toegankelijk en te gebruiken zijn (open data),

Gemeenten

GroenLinks ondersteunt de gedachte achter de decentralisaties. De overheveling van taken is nog niet af, vindt de partij. Daarom moeten de Rijksoverheid en gemeenten een gezamenlijk programma ontwikkelen om de ‘lokale verzorgingsstaat’ verder vorm te geven. Ondersteuning voor de meest kwetsbare groepen, financiële zekerheid voor gemeenten en de rol van de gemeenteraad staan centraal in dit programma.

Europa

Ook voor Europa heeft GroenLinks een aantal veranderplannen in petto. GroenLinks pleit voor een betere controle door het Europees Parlement, minder nationale veto’s en een grotere betrokkenheid van nationale parlementen bij de Europese besluitvorming. Het Europees Parlement krijgt initiatiefrecht.

Democratische vernieuwing

Eén keer in de vier jaar stemmen is te weinig volgens het programma van GroenLinks. Burgers krijgen nieuwe vormen van zeggenschap. Buurtrechten (recht om te bieden, uit te dagen en te plannen) waarmee burgers hun zeggenschap vergroten worden wettelijk verankerd. GroenLinks is voorstander van nieuwe vormen van deliberatieve democratie. Hierbij staan inwinnen van informatie, uitwisseling van argumenten, tijd voor overleg en een gezamenlijke zoektocht naar oplossingen en posities centraal. Deze benadering doet meer recht aan de complexiteit van maatschappelijke vraagstukken dan de ja-nee vraag in referenda, aldus GroenLinks. Er wordt een procedure ontwikkeld om deliberatieve democratie in te zetten en deze komt in plaats van de referendumwet. Er wordt geëxperimenteerd met nieuwe vormen van (directe) democratie, zeker op lokaal niveau. En “de beïnvloeding van politici en beleidsmakers door lobbyisten wordt inzichtelijk gemaakt en aan banden gelegd”.

Inrichting, werking en innovatie

GroenLinks brengt een verhaal met veel milieu en economische maatregelen. Het Openbaar Bestuur wordt niet op de schop gegooid, maar wordt grotendeels in de bestaande vorm ingezet voor het (nieuwe) beleid. Gemeenten, provincies en waterschappen blijven intact. Verder is er aandacht voor democratische vernieuwing. Ook worden teksten gewijd aan digitale innovatie, en met name de bescherming tegen (privacy)uitwassen daarbij.

Verantwoording

Voor deze analyse heb ik mij gebaseerd op het verkiezingsprogramma dat ik hier op 4 februari 2017 heb gedownload. De overige spelregels voor de analyse vindt u hier.