Het Openbaar Bestuur in verkiezingsprogramma’s: PvdA

Een verbonden samenleving. Dat is de titel van het verkiezingsprogramma van de PvdA. Het telt 66 pagina’s, verdeeld in 10 hoofdstukken plus een financieel kader. Daaraan gaat een uitgebreide inleiding vooraf waarin de verbonden samenleving wordt uitgelegd; het gaat bij de PvdA om zekerheid, zeggenschap en vertrouwen.

Een verbonden samenleving. Dat is de titel van het verkiezingsprogramma van de PvdA. Het telt 66 pagina’s, verdeeld in 10 hoofdstukken plus een financieel kader. Daaraan gaat een uitgebreide inleiding vooraf waarin de verbonden samenleving wordt uitgelegd; het gaat bij de PvdA om zekerheid, zeggenschap en vertrouwen. Het is een taak van de overheid en de publieke sector om dit te ondersteunen en burgers die actief willen zijn bij te staan, aldus de sociaaldemocraten.

In het eerste hoofdstuk, ‘Open en diverse samenleving’, komt het Openbaar Bestuur meteen aan bod: een stabiele en herkenbare overheid en dito (semi)publieke sector vormen een verbindende kracht binnen de samenleving. Zij bewaken onze fundamentele waarden. Politie, justitie, defensie, belasting, onderwijs, zorg, wonen en alle andere (semi)publieke functies moeten daarom aan de hoogste eisen van betrouwbaarheid, effectiviteit en maatschappelijke gerichtheid voldoen. Zij behoren dienstbaar te zijn aan de samenleving. De PvdA wil bij de overheid en de publieke sector de publieke waarden explicieter formuleren. De dienstbaarheid aan mensen staat hierin centraal. Deze waarden moeten een herkenbare vertaling krijgen binnen de organisatie, de werkwijze en het toezicht.

Vernieuwing democratie

De PvdA stelt voor om de democratie te vernieuwen langs een aantal lijnen:

  • Geen nieuwe staatscommissie, maar in plaats daarvan allerlei experimenten met nieuwe vormen van democratische betrokkenheid, uitgevoerd op initiatief en als verantwoordelijkheid van het parlement.
  • Meer ruimte voor burgerinitiatieven op de verschillende niveaus van besluitvorming, van lokaal tot nationaal, van overheid tot publieke sector. Ondersteuning van mensen die hier niet zelf toe in staat zijn, om te voorkomen dat het vergroten van de zelforganisatie ongelijkheid vergroot.
  • Onderzoeken hoe verschillende vormen van burgerbetrokkenheid en directe democratie kunnen worden ingezet. De ervaringen met het raadgevend referendum worden hierin meegenomen.
  • Versterken van de positie van gemeenteraadsleden. Bijzonder aandacht is nodig voor de kleinere gemeenten. Daar moet informatiepositie van raadsleden worden versterkt en waar nodig scholing en opleiding aangeboden worden.
  • Alle zetels in het algemeen bestuur van een waterschap dienen rechtstreeks gekozen te worden en niet te worden aangewezen door belangengroeperingen.

Diverse voorstellen

In het programma vond ik verder nog de volgende plannen:

  • Anoniem solliciteren wordt de norm bij alle overheden en (semi) publieke instellingen.
  • Einde aan de schaalvergroting van (semi-)publieke instellingen. Publieke diensten
  • moeten zich organiseren op een schaal waarbij de regio de kern is.
  • Experimenteerruimte bij publieke diensten zoals schuldhulpverlening, re-integratie en bijstand, om aan de individuele situatie de meest optimale oplossing te kunnen bieden.
  • Gebruikers van publieke diensten krijgen mogelijkheden om invloed uit te oefenen op de uitvoering van het beleid van een publieke instelling.
  • ‘Fit-and-proper’ testen voor alle toezichthouders en bestuurders. Stoppen van stapeling van toezichthoudende functies.
  • Versterking van de democratische controle van gemeenteraden op regionaal georganiseerde taken.
  • Geen ‘federalistische stappen’ van de EU, maar daadkrachtig optreden. De EU moet zich richten op cruciale zaken zoals het bevorderen van werkgelegenheid en goed werk, het beheersbaar maken van het vluchtelingenvraagstuk en de migratie, en het aanpakken van belastingontwijking.
  • Bij inloggen op mijn.overheid.nl moet duidelijk te zien zijn wat de overheid over je opslaat. Ook moet hier te zien zijn welke gegevens de overheid doorgeeft aan derden.

Inrichting, werking en innovatie

De PvdA heeft een overzichtelijk programma. Het is geen encyclopedie van standpunten op alle onderwerpen geworden. Het Openbaar Bestuur staat in het programma ten dienste van de ‘publieke waarden’. Gemeenten, provincies en waterschappen blijven intact. Verder is er aandacht voor democratische vernieuwing.

Verantwoording

Voor deze analyse heb ik mij gebaseerd op het verkiezingsprogramma dat ik hier op 12 februari 2017 heb gedownload. De overige spelregels voor de analyse vindt u hier.