Het Openbaar Bestuur in verkiezingsprogramma's: SP

#PakDeMacht is zondermeer de meest trendy titel van de verkiezingsprogramma’s. Het bestaat uit 60 pagina’s en begint met een voorwoord van Emile Roemer. Zijn kernboodschap: de politiek is er niet alleen voor de elite, maar voor iedereen.

#PakDeMacht is zondermeer de meest trendy titel van de verkiezingsprogramma’s. Het bestaat uit 60 pagina’s en begint met een voorwoord van Emile Roemer. Zijn kernboodschap: de politiek is er niet alleen voor de elite, maar voor iedereen. Hij sluit af met tien hoofdpunten waarvan één binnen de scope van mijn blogs over het Openbaar Bestuur in verkiezingsprogramma’s valt: afschaffen van de Europese commissie en een referendum over een afgeslankte EU.

Democratische vernieuwing

Het programma zelf bevat 20 hoofdstukken. Hoofdstuk 1 heet ‘Pak de macht’ en bevat 15 voorstellen voor (democratische) vernieuwing. Een greep uit de punten:

  • Buurtbewoners krijgen meer zeggenschap over de inrichting van en de voorzieningen in hun buurt.
  • Zo snel mogelijk invoering van een correctief (in plaats van raadgevend) referendum, zodat de bevolking ook tussen de verkiezingen door de gekozen vertegenwoordigers kan corrigeren, zowel bij lokale, nationale als Europese onderwerpen.
  • Middels een volksinitiatief kunnen mensen ook besluiten nemen over onderwerpen die politici laten liggen.
  • De uitgaven aan externen bij alle overheidsorganisaties mogen voortaan niet meer dan tien procent zijn van de totale personeelskosten (de ‘Roemer-norm’).
  • Bestuurders en toezichthouders van bedrijven en organisaties die publieke diensten uitvoeren, worden hoofdelijk aansprakelijk bij corruptie of ernstig falen.
  • De SP streeft naar een republiek, tot die tijd is een monarchie in een democratie alleen houdbaar als het staatshoofd geen politieke invloed heeft, maar alleen ceremonieel is. Leden van het Koninklijk Huis betalen voortaan zelf hun privékosten en - net als iedereen - belasting over inkomen en vermogen.
  • Het huidige Koninkrijk met Aruba, Curaçao en Sint Maarten wordt vervangen door een Gemenebest, waarin landen samenwerken op basis van gelijkwaardigheid.
  • Afschaffen van wachtgeldregelingen voor politici en bestuurders. De vergoedingen voor politici, politieke fracties en partijen gaan omlaag. Ook de maximale norm voor wat bestuurders in de publieke sector mogen verdienen gaat omlaag.

Informatisering

De SP heeft een apart hoofdstuk gewijd aan “een veilig en vrij internet”. Daarbinnen is ook aandacht voor digitalisering en innovatie in het Openbaar Bestuur. De partij wil een ethische commissie instellen over digitalisering en robotisering, om te voorkomen dat bij ontwikkelingen op deze terreinen de menselijke maat en maatschappelijke belangen uit het oog worden verloren. Overheden en publieke dienstverleners zullen verder moeten digitaliseren, aldus de SP, en daarbij ook het goede voorbeeld moeten geven. Overheden maken zoveel mogelijk gebruik van open source en zorgen ervoor dat hun systemen leverancier-onafhankelijk zijn, onder meer door het gebruik van open standaarden. Software voor de overheid wordt zoveel mogelijk eerst intern ontwikkeld, om de afhankelijkheid van externen te beperken.

Europese Unie

De SP staat kritisch tegenover de Europese Unie. De partij wil onderhandelingen starten over een nieuw verdrag. In dat verdrag wordt de zelfstandigheid van de aangesloten landen versterkt, door de inspraak van burgers te vergroten en lidstaten meer eigen bevoegdheden te geven. Het nieuwe verdrag wordt door middel van een referendum ter goedkeuring aan de bevolking voorgelegd. De Europese Commissie ‘als politiek orgaan’ kan worden afgeschaft, want we “laten ons niet meer de regels opleggen door ambtenaren in Brussel”.

Diverse voorstellen

In het programma vond ik verder nog de volgende plannen:

  • Meer zeggenschap op universiteiten over het gevoerde onderwijs- en wetenschapsbeleid.
  • Het ministerie van Veiligheid en Justitie wordt gesplitst. Handhaving van de openbare orde en andere politietaken worden ondergebracht bij Binnenlandse Zaken. De rechtspraak is een onafhankelijke staatsmacht en krijgt daarom een aparte begroting. De rechtsprekende taak wordt weggehaald bij de Raad van State, de bestuursrechtspraak wordt in het geheel ondergebracht bij de gewone rechtelijke macht.
  • Provincies krijgen meer wettelijke instrumenten om in te grijpen wanneer gemeenten elkaar beconcurreren en gemeentelijke plannen elkaar tegenwerken.

Inrichting, werking en innovatie

De inrichting en werking van het Openbaar Bestuur blijven bij de SP grotendeels onveranderd. Alleen de rol van de EU wordt verkleind. Gemeenten, provincies en waterschappen blijven intact. Verder is er aandacht voor democratische vernieuwing. Ook digitale innovatie wordt belicht.

Verantwoording

Voor deze analyse heb ik mij gebaseerd op het verkiezingsprogramma dat ik hier op 17 februari 2017 heb gedownload. De overige spelregels voor de analyse vindt u hier.