Laat je kernwaarden niet uit de lucht vallen

Klinken kernwaarden als eigenaarschap, samenwerking, initiatief en resultaatgerichtheid je bekend in de oren? Dan is de kans groot dat je nu ergens werkt, waar deze kwaliteiten nog niet sterk zijn ontwikkeld. Kernwaarden geven aan waar we voor staan en wat we belangrijk vinden, maar ook waar we graag zouden willen staan.

Klinken kernwaarden als eigenaarschap, samenwerking, initiatief en resultaatgerichtheid je bekend in de oren? Dan is de kans groot dat je nu ergens werkt, waar deze kwaliteiten nog niet sterk zijn ontwikkeld. Kernwaarden geven aan waar we voor staan en wat we belangrijk vinden, maar ook waar we graag zouden willen staan. Echter, niets menselijks is ons vreemd; tussen intentie en doen zit soms een wereld van verschil – en zo ook tussen kernwaarden en het gedrag van medewerkers. Hoe krijgen we de mensen mee en hoe kunnen we deze kernwaarden écht laten leven in de organisatie, is dan de vraag.

We geven je drie tips over hoe kernwaarden kunnen worden ingezet om het gedrag van medewerkers, en daarmee de organisatiecultuur, te beïnvloeden:

  1. Laat kernwaarden niet uit de lucht vallen: Vaak zijn we geneigd kernwaarden te formuleren op basis van wat je wil worden, maar wat je zeker nog niet bent. Dit vergroot het risico op kernwaarden die voor medewerkers niet herkenbaar zijn, wat de kans op adaptatie van deze kernwaarden verkleint. Daar waar je voor staat moet voortvloeien uit wat je te doen staat. Maak kernwaarden geloofwaardig, relevant en herkenbaar. Daarnaast kan je ervoor kiezen om niet iedere kernwaarde voort te laten vloeien uit ambitie, maar ook waar je momenteel trots op bent als organisatie – een kernwaarde die ook naar de toekomst toe dient te worden gewaarborgd.
  2. Maak kernwaarden actiegericht: Het formuleren van kernwaarden op zichzelf, leidt niet één op één tot een cultuur waarin medewerkers handelen in lijn met deze kernwaarden. Het actiegericht maken van kernwaarden, geeft handen en voeten aan deze begrippen. Eigenaarschap zegt de gemiddelde medewerker nog niet wat hij moet doen, of wat hij moet laten. Wat verwacht je nu precies, dat moet helder en concreet zijn. Vertaal dergelijke concepten dus naar concreet waarneembaar gedrag en houd het simpel. Op concreet gedrag zijn mensen aan te spreken (in positieve en negatieve zin), waardoor abstracte begrippen (cultuur, kernwaarden) ineens beïnvloedbaar worden.
  3. Voer kernwaarden consequent door in leiderschap, HR en communicatie. Het systeem om de medewerkers heen, dient het gedrag van de medewerker in lijn met de waarden te ondersteunen. Een appèl doen op het eigenaarschap van de individuele medewerkers, werkt alleen wanneer het systeem om haar/hem heen daar ook toe uitnodigt, aanmoedigt en beloont. Een leidinggevende die stuurt op het gewenste gedrag, een functie met voldoende autonomie (verantwoordelijkheid én zeggenschap), en een HR-beleid dat prikkelt, waardeert en beloont.

Al met al: Neem je mensen serieus en zorg voor geloofwaardigheid, relevantie en houd het simpel. Maar bovenal: wat voor gedrag wil je zien, waarderen en belonen? Die boodschap moet helder en eenduidig zijn. Ook benieuwd naar hoe je cultuur beïnvloedbaar kan maken, neem contact op met Tineke Beemster of Emmy Hertogh.