Slimme en duurzame bereikbaarheid gaan hand in hand

Duurzaamheid is voor veel gemeenten het belangrijkste thema wanneer het gaat over bereikbaarheid en mobiliteit. In hun zoektocht naar maatregelen om mobiliteit duurzamer te maken kijken veel gemeenten naar nieuwe bereikbaarheidsconcepten ('smart mobility'). Dat blijkt uit een analyse van 251 collegeakkoorden die Berenschot onlangs uitvoerde.

Duurzaamheid is voor veel gemeenten het belangrijkste thema wanneer het gaat over bereikbaarheid en mobiliteit. In hun zoektocht naar maatregelen om mobiliteit duurzamer te maken kijken veel gemeenten naar nieuwe bereikbaarheidsconcepten ('smart mobility'). Dat blijkt uit een analyse van 251 collegeakkoorden die Berenschot onlangs uitvoerde.

Veel gemeenten formuleren ambities op het vlak van duurzame mobiliteit. Daarbij horen uiteraard maatregelen als het weren van (vervuilende) voertuigen uit de stad door milieuzones, parkeernormen en het verhogen van parkeertarieven. Maar er is ook veel aandacht voor (technologische) innovatie. Denk aan het aanleggen van laadpalen voor elektrisch vervoer en het inzetten op deelauto’s en Mobility as a Service. Kortom, smart mobility als middel voor duurzaamheid. Andere belangrijke thema’s op de gemeentelijke agenda zijn verkeersveiligheid, mobiliteit van ouderen en bereikbaarheid van het buitengebied. Ook hier kan smart mobility een belangrijke bijdrage aan leveren.

De term smart mobility – het toepassen van nieuwe technologie en informatie ten bate van een efficiënter, duurzamer en veiliger verkeerssysteem – wordt specifiek genoemd in de collegeakkoorden van 14 gemeenten, waaronder Breda, Haarlem en Bunnik. Dit is een relatief beperkt aantal, gezien de landelijke en ook regionale aandacht voor smart mobility en de vele projecten die op dit gebied worden uitgevoerd, zowel door het rijk als door provincies en gemeenten. Soortgelijke termen, zoals ‘slimme bereikbaarheid’, of onderwerpen die gelieerd zijn aan smart mobility zoals Mobility as a Service en zelfrijdende voertuigen, komen voor in zo’n 40 collegeakkoorden. De gemeente Amsterdam heeft bijvoorbeeld stevige ambities op gebied van smart mobility maar spreekt in het collegeakkoord van ‘nieuwe mobiliteitsconcepten’. Opvallend genoeg lijken vooral Noord-Brabantse gemeenten te spreken van ’smart mobility’ (zie kaartje). Dit is wellicht te verklaren vanuit de bestuurlijke aandacht en de aanwezigheid van bedrijvigheid en onderzoeksfaciliteiten op dit gebied in de provincie. Smart mobility is bijvoorbeeld ook één van de speerpunten van de Brainport Eindhoven, met onder meer de Automotive Campus in Helmond.

Het begrip duurzame mobiliteit komt een stuk vaker voor dan smart mobility, namelijk 27 keer. Wanneer een gemeente concrete maatregelen noemt in het collegeakkoord om mobiliteit te verduurzamen zijn innovatie en slimme mobiliteitsoplossingen vaak een belangrijk onderdeel van de aanpak.

Over het algemeen zijn de ambities van gemeenten rond slimme en duurzame bereikbaarheid echter nog weinig concreet, afgaand op de collegakkoorden. Willen zij met behulp van smart mobility serieus werk gaan maken van hun bereikbaarheidsopgaven, dan is het zaak om in de deze coalitieperiode beleidsvoornemens ook daadwerkelijk om te zetten in beleid en daar vervolgens uitvoering aan te geven. We geven gemeenten graag de volgende adviezen mee:

  • Bedenk wat u als gemeente wilt bereiken met smart mobility en stem daar uw keuze voor maatregelen op af. Niet alle slimme bereikbaarheidsoplossingen dragen bij aan alle doelen die u als overheid kunt nastreven ten aanzien van bereikbaarheid. Duurzame oplossingen kunnen bijvoorbeeld de veiligheid of doorstroming verminderen.
  • Vindt niet opnieuw het wiel uit. Door het hele land wordt al geëxperimenteerd met toepassingen van smart mobility. Leer van andere overheden en kijk welke maatregelen nuttig zijn voor uw gemeente.
  • Zoek de samenwerking met andere gemeenten en overheidslagen. Innovatie op mobiliteitsgebied vindt plaats op internationale schaal binnen grote automotive bedrijven. Veel nieuwe wet- en regelgeving is Europees. Wanneer gemeenten hun krachten bundelen en aansluiting zoeken bij provincies en het rijk kunnen ze een interessante partner voor het bedrijfsleven worden en mogelijk invloed uitoefenen op nieuwe EU-wetgeving.

Meer lezen over de transitie naar smart mobility? Download dan hier het whitepaper ‘Doelgerichte samenwerking kan transitie naar smart mobility versnellen’.

Deze blog is onderdeel van onze blogserie Collegeakkoorden onder de loep.