Grensoverschrijdende regionale samenwerking


Tegenwoordig vindt samenwerking tussen decentrale overheden steeds vaker plaats over landsgrenzen heen. Zeker als gemeenten of regio’s een gezamenlijke ambitie hebben of tegen dezelfde problematiek aanlopen, is grensoverschrijdende samenwerking nodig om bij te dragen aan het oplossen van maatschappelijke opgaven. Ook de prioriteiten van de Europese Commissie – denk aan ‘A European Green Deal’ en ‘A Europe Fit For The Digital Age’ – vragen om grensoverschrijdende samenwerking.

Gezamenlijk publieke waarde creëren

Om deze uitdagingen het hoofd te bieden, ondersteunt Berenschot u bij het begeleiden van gezamenlijke visie- of strategietrajecten om grensoverschrijdend publieke waarde te realiseren. Daarnaast helpen we u bij het ontwerpen en inrichten van een passende governance van de samenwerking, en bij het implementeren van concrete samenwerkingsprojecten. Samenwerking is daarbij geen doel, maar een middel om inhoudelijke doelen (publieke waarde) te realiseren. Het model van Mark Moore (Harvard) maakt dit inzichtelijk, maar geeft nog geen duidelijkheid over hoe u als overheid dient te handelen. Dit laatste is de kern van onze dienstverlening: advies over hoe u gezamenlijk de gewenste publieke waarde kunt definiëren en de sturing hierop kunt organiseren door het inrichten van organisaties en samenwerkingen over grenzen heen.

Afbeelding 1

Actuele vraagstukken


Governance Green Deal

Klimaatverandering is per definitie (een definitie is een beschrijving van iets) een grensoverschrijdende uitdaging die niet enkel op nationaal of lokaal niveau kan worden opgelost. Om de klimaatdoelen per 2030 en 2050 te kunnen realiseren, is een gecoördineerde aanpak noodzakelijk, bijvoorbeeld om de energietransitie zo effectief en betaalbaar mogelijk te laten zijn. Op dit moment is de volle omvang van de concrete beleidsmaatregelen die de Europese Commissie (EC) gaat nemen nog niet duidelijk. Helder is wel dat zij slimme infrastructuur en grensoverschrijdende energiesamenwerking wil bevorderen, zoals het ontwikkelen van een Europees waterstofnetwerk.

Berenschot kan u ondersteunen om grensoverschrijdende samenwerking en governance in het kader van de Green Deal op te zetten en deze efficiënt en effectief in te richten. Daarbij hebben wij vanzelfsprekend aandacht voor de rechtmatigheid van de governance en het draagvlak bij de directbetrokkenen en het brede publiek.

Governance grensoverschrijdende infrastructuur

Nu grenzen vervagen als het gaat om arbeidsmarkt, woningmarkt, cultuur en zorg, is de (economische) potentie van grensregio’s vaak nog veel beter te benutten. Grensoverschrijdende infrastructuur is hiervoor essentieel en de ontwikkeling ervan vergt effectieve samenwerking tussen regionale en nationale overheden, en een duidelijke governance.

Berenschot kan u helpen bij het ontwerpen en inrichten van de samenwerking en governance voor het realiseren van grensoverschrijdende (infrastructurele) projecten. Ter illustratie: momenteel leiden we de onderzoeksfase voor de ontwikkeling van een grensoverschrijdend spoorproject in het havengebied van North Sea Port tussen Gent en Terneuzen. Dit in opdracht van een Nederlands-Belgisch havenbedrijf en Belgische en Nederlandse regiopartners, met Europese cofinanciering. Hiervoor hebben we een grensoverschrijdende projectstructuur ingericht, waarin Nederlandse en Belgische regio’s en gemeenten samenwerken. Een binationale stuurgroep en een kernteam sturen op de inhoudelijke realisatie, (afspraken over) gezamenlijke financiering en onderling goed afgestemde besluitvormingsprocessen; Berenschot treedt op als projectleider.

Opgavegericht werken

Overheden voelen meer en meer de noodzaak om in samenhang (integraal) te werken aan opgaven – over beleids- en geografische grenzen heen. Effectief samenwerken vergt een werkwijze die niet uitgaat van de eigen taken en verantwoordelijkheden, maar die de gezamenlijke opgave centraal stelt. Bij (grensoverschrijdende) samenwerking is eenzelfde inhoudelijke taal van groot belang.

Berenschot kan u helpen met opgavegericht werken over (lands)grenzen heen. Zo hebben wij voor de Nederlandse provincie Noord-Brabant eind 2019 een werkwijze en methodiek ontwikkeld, die ervoor zorgt dat meerdere actoren vanuit een gezamenlijke (inhoudelijke) taal samenwerken en sturen op het realiseren van publieke waarde. Hiervoor zijn gezamenlijk de gewenste publieke waarde, de opgave(n) en bijbehorende doelen, resultaten en activiteiten gedefinieerd.

Partners en team

Bij het uitvoeren van onze opdrachten maken we gebruik van een uitgebreid netwerk van (vertrouwde) partners zoals IFOK (Duitsland) en de RAND Cooperation (Verenigd Koninkrijk en Brussel). Ook werken wij vaak samen met wetenschappers, onder meer van de Rijksuniversiteit Groningen en TIAS Management School (Tilburg).

Meer weten?

Staat uw gemeente of regio voor een grensoverschrijdende uitdaging en bent u benieuwd hoe u de onderlinge samenwerking en governance het beste kunt vormgeven? Neem dan contact op met:

Zij vertellen u er graag meer over.