Tags

Blockchainplatform Forus: veilige gegevens in het sociaal domein


Gemeenten zijn veel kwijt aan uitvoeringskosten voor tegemoetkomingen en subsidies. Rondom het proces van aanvragen, toekennen en afhandelen van deze subsidies, is er een gebrek aan inzicht in en (her)bruikbaarheid van gevalideerde en authentieke data rondom statusinformatie en andere gegevens. Om deze reden is Berenschot gevraagd om een manier te vinden om kindpakketgegevens op een veilige en betrouwbare manier inzichtelijk en (her)bruikbaar te maken, zodat het blockchainplatform Forus ingepast kan worden in het gegevenslandschap.

Binnen platform Forus hebben wij gekeken hoe het Persoonlijk Data Management technisch ontwikkelbaar is, in samenhang met juridische randvoorwaarden, inzichtelijkheid en bruikbaarheid. Door stapsgewijs te starten met kleine implementaties in de praktijk kan dit daarna opgeschaald worden naar andere lokale en landelijke tegemoetkomingen en uitkeringen bij uitkeringsinstanties en betrokken partijen. Platform Forus heeft daarmee een positieve impact op vier verschillende rollen: (gemeentelijke) sponsors, validators, burgers en leveranciers.

Blockchain en de AVG

Voor decentraal Persoonlijk Data Management kan een zelf-soevereine identiteit ontwikkeld worden. Deze brengt het eigenaarschap van gegevens naar de gebruiker en is in te zetten voor betrouwbare en veilige gegevensopslag en gegevensgebruik bij toepassingen zoals het kindpakket. Daarnaast zijn er bij de technische ontwikkeling belangrijke randvoorwaarden vanuit wet- en regelgeving rondom privacy. Nieuwe privacy-randvoorwaarden ontstaan bij invoering van de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) in mei 2018. Een besloten blockchaintoepassing kan voldoen aan deze randvoorwaarden, mede doordat met de zelf-soevereine identiteit een veilige en gebruiksvriendelijke oplossing te ontwikkelen is voor gebruikersidentificatie, -authenticatie en - autorisatie voor verschillende rollen. Een openbare blockchainimplementatie, ten opzicht van een besloten variant, is echter pas haalbaar als privacy te garanderen is met zero-knowledge proofing.

Beloften van blockchaintechnologie

De beloften van blockchaintechnologie maken dat Platform Forus in potentie vier grote ecologische / organisatiekundige vernieuwingen met zich meebrengt:

  • Met Persoonlijk Data Management in de zelf-soevereine identiteit ontstaat een zogenoemde ‘single source of truth’ rondom statusinformatie en andere gegevens en informatie gerelateerd aan de aanvraag, toekenning en afhandeling van een product of dienst in het sociaal domein. Deze worden via Platform Forus betrouwbaar vastgelegd en veilig toegankelijk, inzichtelijk en (her)bruikbaar gemaakt voor overheid, burgers en leveranciers. Een veelvoud van (centrale) databases wordt hiermee overbodig.
  • De wijze waarop de (semi-)overheid beslissingen neemt verandert met Platform Forus doordat de overheid geen ‘trusted third party’ meer is en er (informatie)gelijkheid ontstaat tussen de betrokken partijen. Bij de uitvoering van dienstverlening staat vertrouwen in gegevens en geautomatiseerde beslissingen centraal, in plaats van controle.
  • De wijze waarop de (semi-)overheid omgaat met (financiële) transacties verandert doordat veel repetitieve taken door het platform worden afgehandeld en administratieve stromen grotendeels verdwijnen.
  • De wijze waarop de (semi-)overheid samenwerkt met burgers en (lokale) leveranciers verandert; zij ervaren minder wachttijden, administratie en liquiditeitsproblemen. Daarnaast leiden lagere uitvoeringskosten bij de (semi-) overheid mogelijk tot grotere financiële steun aan minima en de lokale economie.

Open versus besloten blockchainplatform

Een innovatie van deze orde van grootte kan in een gemeentelijke context niet plaatsvinden zonder onderzoek naar de organisatiekundige haalbaarheid. Governance is goed haalbaar voor een besloten blockchainvariant als Platform Forus. Gebruikers krijgen regie op eigen gegevens (Persoonlijk Data Management) door autorisaties in te stellen in hun zelf-soevereine identiteit op een openbaar en decentraal platform. De inzet van een openbare blockchain voor een gemeente, daarentegen, is onontgonnen terrein en de governance daarvan vraagt om meer onderzoek en randvoorwaarden. Beleid met betrekking tot een besloten Platform Forus is haalbaar, maar dit is uitdagender bij een openbare blockchainvariant omdat rekening moet worden gehouden met de stelselverantwoordelijkheid van een gemeente om een minimale vorm van ‘regie’ te kunnen houden. Platform Forus maakt de uitvoering van gemeentelijke processen en procedures onafhankelijk van tijd en op basis van informatiegelijkheid, zowel voor een besloten als een openbare variant. Bij opschaling kan dit de herinrichting van gemeentelijke organisatie vragen om de potentie volledig te benutten. Hierbij maakt het HR-beleid van gemeenten de rolverandering van ‘controleur’ naar ‘regisseur’ bij zowel het besloten als open platform. Deze rolverandering van medewerkers zorgt bij opschaling voor een aanzienlijke impact op de organisatie en vraagt om nieuwe competentieontwikkeling.

Meer weten?

Bent u benieuwd hoe een blockchaintoepassing in uw gemeente kan worden ingepast? Of wilt u weten wat de impact van blockchain is op de governance van uw organisatie? Neem contact op met één van onze adviseurs.

N.B. De eerste variant van de kindpakket-oplossing is een combinatie van besloten blockchain en traditionele automatiseringstechnologie, bijvoorbeeld voor de front-end van de app. Zo kan met de huidige staat van de technologie een oplossing gebouwd worden die gebruiksvriendelijk is en voldoet aan (bestuurlijke) randvoorwaarden.

Tegelijkertijd worden de kindpakket-oplossing en het Platform Forus doorontwikkeld richting een volledig decentraal en openbaar (blockchain) platform. Losse componenten van het platform worden verder gedecentraliseerd als aan technische, organisatiekundige en juridische randvoorwaarden wordt voldaan. Middels een migratiestrategie kunnen de bestaande oplossingen, waaronder het kindpakket, ook verder gedecentraliseerd worden.