De kracht van collectiviteit

Gepubliceerd op 26 november 2015

In veel sectoren groeit het bewustzijn over Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen in de gehele keten. Niet alleen actiegroepen vragen om  maatschappelijk verantwoord gedrag, ook klanten, toeleveranciers, overheden en andere betrokkenen hebben steeds hogere verwachtingen van elkaar op het gebied van MVO. Kortom, maatschappelijk verantwoord gedrag wordt in toenemende mate verwacht, afgedwongen en beloond.

MVO is breed en allesomvattend: het houdt rekening met alle facetten van ondernemen. Door de bomen het bos zien is daarom vaak lastig. Organisaties worstelen met vragen als: ‘waar moeten we beginnen?’; ‘wat doen we al aan MVO?’ en ‘hoe moeten we erover communiceren?’. Bovendien is de relatie tussen maatschappelijk verantwoord gedrag en financiële resultaten lastig te kwantificeren. De winst bestaat uit meer dan financiële winst; profit is maar één van de drie pijlers, naast planet en people. We zijn het er echter wel over eens dat een actieve MVO aanpak bedrijven aantrekkelijker maakt om zaken mee te doen, en om voor te werken. Maar hoe houd je MVO als bedrijf overzichtelijk? Welke acties moeten op welke termijn worden genomen? En wie moeten daarbij worden betrokken?

Bij Berenschot vinden we dat uitdagende vragen om mee aan de slag te gaan. Echter de conventionele adviesaanpak van een op maat gemaakte offerte voor een specifieke organisatie bleek niet altijd toepasbaar; de balans tussen resultaat en investering viel een aantal keer negatief uit. Wel bestaat er bij veel bedrijven behoefte aan ondersteuning met betrekking tot het bepalen van een MVO strategie. Concreet gezien gaat het daarbij om het maken van een MVO actieplan, inclusief onderhoudsprocedure en de communicatie naar de buitenwereld.

Eisen: kosten efficiënt, maar ook inhoudelijk doeltreffend

Dit stelde ons voor de volgende taak: het ontwerpen van een procedure/proces waarin op een kosten efficiënte wijze en op een doeltreffende manier invulling gegeven kan worden aan maatschappelijke verantwoordelijkheid van organisaties. Enerzijds rekening houdend met alle complexiteit, anderzijds recht doen aan beperkt beschikbare middelen als tijd en geld.

Oplossing: op zoek naar de gemene deler

Ondanks de verschillen in karakteristieken van bedrijven blijkt de behoefte aan een gestructureerd MVO proces vaak overeenkomstig. Ook de inhoudelijke behoeften verschillen in gelijke branches niet veel van elkaar. Om deze reden ontstond bij ons het idee om in een collectief traject de koe bij de MVO horens te vatten met behulp van een brede, internationaal geaccepteerde MVO richtlijn:ISO 26000.

Een aantal pilots wees uit dat het vormen van een collectief MVO actieplan (en invoeren van ISO 26000) door de bedrijven makkelijk te vertalen was naar een eigen en uniek plan.

Alleen ben je (wellicht) sneller, samen kom je verder

De gevleugelde uitspraak ‘alleen ben je sneller, samen kom je verder’, bleek in dit geval waarheid. De 52 deelnemers aan één van de collectieve MVO trajecten, prijzen het traject niet alleen vanwege de overzichtelijke investering en het goede resultaat, ook het leren van elkaar en samen delen en bedenken van oplossingen wordt als bijzonder nuttig ervaren. Bovendien blijkt het gezamenlijk in gesprek gaan met stakeholders (klanten, toeleveranciers, werknemers en overheden) toegevoegde waarde te bieden.

Natuurlijk kunnen niet alle vraagstukken collectief worden opgelost. Het succes van dit traject zit in de overzichtelijke kosten per bedrijf en het feit dat men samen meer weet dan alleen. Vertrouwelijkheid binnen de groep is daarvoor cruciaal. Bovendien leent het onderwerp MVO zich goed voor dergelijke methoden. De vragen gelden collectief, toch zijn de antwoorden en oplossingen anders per bedrijf. In het project vraagt dit om een combinatie van twee verschillende advies stijlen waarbij individuele begeleiding en de ondersteuning van het collectieve proces elkaar afwisselen.

Aan het begin is het mogelijk om in collectieve workshops de kaders, structuren en definities te doorgronden. Vervolgens lukt het ook om gemeenschappelijk de trends en verwachtingen bij de omgeving (klanten, toeleveranciers en werknemers) helder te krijgen in workshops. Daarop volgt een periode van eigen keuzes maken, deze omzetten in acties en het verankeren van de keuzes in beleid en strategie. Dit onderdeel van het proces vraagt om individuele één-op-één begeleiding. Inhoudelijke kennis van het onderwerp en de organisatie zijn dan belangrijk. De afsluiting leent zich weer heel goed voor een collectieve aanpak, iedereen is immers op hetzelfde eindstation aangekomen: ruimte dus voor feedback en het delen van ervaringen.