Strategische samenwerking


Wat levert strategische samenwerking op voor mijn organisatie? Hoe ver moet de samenwerking reiken? Hoe maak ik een beoogde fusie tot een succes?

Vraagstukken omtrent samenwerking hangen nauw samen met de gekozen vorm. Er zijn grote verschillen in intensiteit en aard van de gemaakte afspraken mogelijk. Van alleen het onderling afstemmen van gedrag tot het volledig fuseren van organisaties.

Berenschot typen strategische samenwerking

Figuur: typen strategische samenwerking naar complexiteit en formalisering

Daarnaast zijn vraagstukken omtrent samenwerking ook gerelateerd aan de fase waarin het proces zich bevindt. Staat u nog voor de keuze om al dan niet samen te werken? Of is er sprake van een bestaande samenwerking en staan er bijvoorbeeld vraagstukken rond het verkrijgen van meer synergievoordelen centraal?

Vragen van bedrijven:

  • Digitalisering zorgt voor razendsnelle waardeverschuiving tussen bedrijven in en buiten de keten. Hoe kan samenwerking ons helpen om dit tempo bij te houden en relevant te blijven?
  • Wat betekent samenwerking voor de structuur van mijn organisatie? Waar beginnen en eindigen de grenzen van mijn organisatie?
  • Wat betekent samenwerking voor de personele mix en de benodigde kennis en competenties van mensen binnen mijn organisatie?
  • Hoe kan ik de samenwerking het beste managen en monitoren?
  • Hoe kan ik meer synergie in de samenwerking creëren?
  • Welke kansen biedt een fusie of overname; welke risico’s loop ik en hoe krijg ik een beeld van de mogelijke synergie?
  • Welk bedrijf is geschikt voor overname?

Berenschot helpt u graag verder met het opzetten en implementeren van een geslaagde fusie of overname. Ook hebben wij specialisten in huis op het gebied van (bestuurlijke) samenwerking in de (semi)publieke sector.

Onze visie en aanpak voor strategische samenwerkingen

Bij samenwerking vormen betrokkenheid, gelijkwaardigheid en vertrouwen in alle geledingen van de betrokken organisaties de basis voor succes. Berenschot besteedt dan ook veel aandacht aan het betrekken en informeren van de interne en externe stakeholders.

Onze aanpak van strategische samenwerkingsvraagstukken bestaat uit drie fasen die we vaak grotendeels gelijktijdig doorlopen:

Berenschot aanpak van strategische samenwerking

Figuur: aanpak voor strategische samenwerkingen in drie fasen – richten – inrichten - verrichten

Afhankelijk van uw vraagstuk starten wij in één van drie fasen: richten, inrichten of verrichten. Vervolgens bepalen we of het noodzakelijk is om op andere fasen terug te grijpen of vooruit te blikken. Zo blijkt in de praktijk dat voor oplossingen in de fase van inrichten of verrichten, soms moet worden nagegaan met welk doel de samenwerking in het verleden überhaupt is aangegaan (richten).

1. Strategie en doelen van de samenwerking (richten)

Het woord waar het hier om draait is ‘strategie’. Oftewel: hoe kan samenwerking met andere partijen bijdragen aan het realiseren van de doelstellingen van uw organisatie?

Samenwerking is nooit een doel op zich. Inhoudelijke doelstellingen moeten leidend zijn. Voorbeelden hiervan zijn: onderscheidend vermogen, toegevoegde waarde en marktconforme kosten. Het begint altijd bij de vraag of samenwerking hieraan kan bijdragen. Een strategische samenwerking kan bijvoorbeeld de aanvalskracht versterken, innovatie van producten, processen en diensten versnellen en kosten en risico's verminderen.

Bij het richten van de samenwerking gaan wij samen met u aan de slag om te bepalen of samenwerking kan bijdragen aan het realiseren van uw doelstellingen. Daarbij komen vragen aan de orde als: wat zijn uw doelstellingen, wanneer wilt u die bereiken, welke ontwikkelingen komen op u af, hoe ziet uw huidige en toekomstige businessomgeving eruit? Daarbij kijken wij tevens naar de beoogde samenwerkingspartners en naar de manier waarop de samenwerking het beste kan worden vormgegeven.

Het is van belang om in het proces van het richten van de samenwerking relevante interne en externe stakeholders nauw te betrekken. Zonder hun draagvlak zal een samenwerking niet tot een succesvolle uitvoering komen. Samenwerking draait namelijk om mensen. In onze aanpak borgen wij het draagvlak door mensen vanaf het begin te mobiliseren. Dit door hen te interviewen en te raadplegen, door ambassadeurs te creëren en door overleggen, werksessies en bijeenkomsten te organiseren. Mensen moeten zelf ervaren, ontdekken en inzien dat samenwerking de beste strategische optie is. Dan ontstaat draagvlak en vertrouwen. Stakeholders voelen zich medeverantwoordelijk en zijn intrinsiek gemotiveerd om de samenwerking te laten slagen.

Het betrekken van stakeholders is integraal onderdeel van de strategiebepaling en helpt te achterhalen of samenwerking voor uw bedrijf de beste strategische optie is.

2. Besturing en organisatie van de samenwerking (inrichten)

Wanneer samenwerking voor uw organisatie de beste strategische optie blijkt om uw doelen te bereiken, gaan wij samen met u aan de slag met het inrichten van de samenwerking. Structuur volgt immers strategie. Leidraad bij het kiezen van de samenwerkingsvorm is dat ambitie en samenwerkingsvorm nauw samenhangen: een hoge gedeelde ambitie vergt vaak een hoge organisatiegraad, voor lage gedeelde ambitie volstaat een lage organisatiegraad. Samen met uw interne en externe stakeholders en (beoogde) samenwerkingspartners helpen wij u met het organiseren van de juiste samenwerkingsvorm.

Enkele voorbeelden van onze ondersteuning:

  • Uitvoeren van een verkenning van de mogelijkheden van een (gedeeltelijke) fusie tussen twee organisaties en het opstellen van een post-fusie business- en organisatiemodel.
  • Organiseren van projecten rondom specifieke issues, zoals het gezamenlijk ontwikkelen van arbeidsmarktbeleid.
  • Bouwen van clusters en ecosystemen om de innovatie van producten, processen en diensten te versnellen. Bijvoorbeeld door het verbinden van technologieontwikkelaars en professionele gebruikers van deze technologie.

3. Implementeren van de samenwerking (verrichten)

In alle samenwerkingen die vanuit strategische overwegingen worden of zijn aangegaan, is een gedeelde ambitie het bindmiddel. Dit zorgt ervoor dat alle betrokken partijen hetzelfde doel nastreven en beseffen dat ze elkaar nodig hebben om dit doel te bereiken. Het vaststellen van een helder doel voorafgaand aan een samenwerking wordt als zeer belangrijk ervaren.

In het uitvoeringsproces van de samenwerking blijft het betrekken van de medewerkers cruciaal. Zij moeten het doen en zich niet overvallen voelen wanneer de samenwerking iets van hen verlangt (aanleveren van informatie, acties een follow-up geven, etc.). Deze betrokkenheid realiseer je door de mensen actief te informeren gedurende het gehele proces. Duidelijk uitleggen wat de volgende stap is en waarom, wie waarvoor verantwoordelijk is en met welk beoogd resultaat. Dit zorgt ervoor dat mensen zich veilig en gerespecteerd voelen. Het is aan de leidinggevenden om hier op een goede manier invulling aan te geven en zorg te dragen voor de nodige inspiratie. Berenschot heeft alle expertise over leiderschap, ontwikkeling en communicatie in huis om u hierin bij te staan.


Het delen van informatie en bieden van transparantie kan al heel laagdrempelig via het inrichten van een online platform. Zo ontstaat met behulp van medewerkers een levendige community die de betrokkenheid vergroot. Wij beschikken over de digitale tools om een dergelijk platform voor u te realiseren.