Professionaliseren van verenigingen en brancheorganisaties


Verenigingen en brancheorganisaties zijn in al hun verscheidenheid relevante partijen in het maatschappelijke middenveld en horen bij Nederland als dijken en windmolens. Bij vrijwel iedere vereniging spelen trends en onderwerpen die professionalisering noodzakelijk maken.

Samenwerken in slimme allianties

Vaak zijn verenigingen nog georganiseerd langs de klassieke branchelijnen. De moderne netwerksamenleving houdt hier echter geen rekening mee. Elke branche en elk beroep heeft te maken met vermenging en vervaging. Daarom ontkomen belangenverenigingen er niet aan om over hun eigen grenzen heen te stappen en de samenwerking op te zoeken. Dit vraagt om een adequate visie, heldere positionering en duidelijke strategie. In de praktijk blijkt dat het tot stand brengen van een duurzame samenwerking buitengewoon ingewikkeld is. Onvoldoende draagvlak, gebrek aan inspraak en mogelijk verlies van identiteit zijn veelvoorkomende struikelblokken.

Sectorstudies en big data

Nu steeds meer branche-informatie digitaal wordt geregistreerd, groeit de potentie van realtime big data oplossingen. Dit biedt verenigingen de kans hun data, die leden soms zelfs dagelijks aanmaken, te verzilveren. Denk aan realtime, online individuele benchmarking. Met nieuwe methodieken - algoritmen, neurale netwerken, machine learning - zijn ook voorspellingen mogelijk over de toekomst van uw branche. Zowel op landelijk als op regionaal niveau en op thema’s die in uw branche hoog op de agenda staan.

Professioneel bureau

Voor het gros van de leden is het lidmaatschap van een vereniging niet langer vanzelfsprekend. Dus dient een vereniging te focussen op het toevoegen van waarde – elke dag opnieuw. Dit betekent dat de werkorganisatie wendbaar en flexibel moet kunnen inspelen op de wensen en eisen van de leden. Dat vereist een culturele omslag van aanbodgericht naar vraaggericht werken. Van top-down naar bottom-up. Met als uiteindelijk doel leden te binden en te boeien. Sterker nog, om hen tot ware ambassadeurs te maken!

Governance en imago

Leden kunnen nogal eens tegengestelde belangen hebben. Een goede governance met een heldere bestuurlijke inrichting is dan ook van belang. Denk aan de organisatie (centraal/decentraal, thematisch/vakinhoudelijk), zeggenschap en betrokkenheid van leden, maar ook aan bestuurlijke kracht, de rol van de secretaris/directeur en de werkorganisatie. Uiteindelijk doel is te komen tot een optimale en heldere scheiding tussen toezicht, zeggenschap, strategie en uitvoering.

Goede governance kan niet zonder een helder verhaal over het doel van de vereniging. Wat is de kern van het verhaal? Leeft dat ook bij de leden? Is er consensus over dit verhaal? Is het extern goed uit te leggen en begrijpelijk? De praktijk leert dat een sterk merk ook verplichtingen schept. Een voorval dat indruist tegen de kernwaarden van het merk, zet de vereniging al snel op achterstand. Kortom, een scherp verhaal vereist discipline, consistentie en congruentie.

Visie en verandermanagement

Snelle technologische ontwikkelingen, wegvallende grenzen tussen branches, andere verwachtingen bij leden, de samenleving en de politiek. Succesvolle verenigingen hebben een duidelijk beeld hoe deze trends inwerken op hun achterban en welke rol zij in dat veranderende landschap willen vervullen. Hoe speelt de vereniging in op ontwikkelingen? En wat betekent dit voor de functie van de vereniging richting leden en stakeholders?

Verenigingen hebben een eigen dynamiek als het gaat om veranderen. Decreten die top-down worden uitgevaardigd hebben alleen kans van slagen als de urgentie heel hoog is. Formele organen en dissidente geluiden binnen de verenigingen kunnen roet in het eten gooien als de status quo wordt doorbroken. Menig directeur en/of voorzitter overleeft een verandertraject niet. Het is dan ook de kunst de gewenste verandering in de vereniging én het bureau goed vorm te geven.

Ideële rol van verenigingen

Veel maatschappelijke organisaties hebben zich de laatste jaren omgevormd van vereniging naar een stichting omdat die beter bestuurbaar is. Daardoor is een nieuwe vraag ontstaan: aan wie leg ik verantwoording af? Wie is mijn achterban en waaraan ontleen ik mijn legitimiteit? Juist die verantwoordingsvraag doet verenigingen nieuwe stijl ontstaan.

Professionaliseren met Berenschot

Berenschot ondersteunt verenigingen en brancheorganisaties bij alle hiervoor genoemde uitdagingen. Per jaar adviseren we vele tientallen verenigingen. Daardoor weten we als geen ander hoe belangrijk - en soms lastig - het verbinden van belangen in verenigingen is. Dankzij het brede karakter van ons adviesbureau beschikken we over expertise op het vlak van governancevraagstukken, het opzetten van sectorale benchmarks, evaluaties van bestuurlijk functioneren, het doorrekenen van nieuwe contributiemodellen of reorganisaties en beloningsvraagstukken.

Meer weten over het professionaliseren van uw vereniging of brancheorganisatie? Neem dan contact met ons op voor een vrijblijvend gesprek. Het marktteam Verenigingen en Brancheorganisaties is u graag van dienst.