Workshop ethiek en integriteit


Integriteit wordt een steeds belangrijker onderwerp in het openbaar bestuur waaraan ook de media veel aandacht besteden. U als burgemeester heeft als taak integriteit binnen de gemeenteraad te bevorderen en te zorgen voor een gedeelde ethische invulling ervan.

Daarnaast dient een procedure te worden afgesproken voor het oplossen van integriteitsissues en waardenconflicten. De wetgever heeft hiervoor niets geregeld, dus de bal ligt bij u. Bent u op zoek naar handvatten voor de opzet en implementatie hiervan? Dan is de workshop ethiek en integriteit wellicht iets voor u.

Vergroten van outputlegitimiteit

Bij ethiek gaat het vrijwel altijd over dilemma’s waar niet één juiste oplossing voor bestaat. Hierbij is het van belang om de gedeelde waarden binnen de organisatie te inventariseren. Door middel van verschillende interventies en het voeren van de dialoog over ethische waarden is het mogelijk om deze gedeelde waarden te versterken. Hierin dient het perspectief van zowel het individu, de organisatie als de doelgroep te worden meegenomen.

Procedurele waarborgen

Om de organisatiecultuur te veranderen, is het van belang ook de organisatiestructuur hier mee in lijn te brengen. Zowel beloningen als straffen dienen bij te dragen aan de waarden die uw organisatie wil nastreven. Ook is het goed om af te spreken wat te doen in een grensgeval: denk aan een extra paar ogen dat meekijkt.

Aanpak bevorderen integriteit

Fase 1 - Verkenning

Door middel van een gesprek met de burgemeester, griffier en gemeenteraadsleden halen we de relevante dilemma’s op waar de gemeenteraad voor staat. Dit vullen wij expertmatig aan, op basis van ervaringen in andere organisaties en gemeentes. Naar aanleiding hiervan brengen we de verschillende waardenposities binnen de gemeenteraad in kaart, aan de hand van een ‘moreel kompas’. Ook houden wij interviews met de doelgroep (burgers) om in kaart te brengen wat zij in ethisch opzicht van de gemeenteraad verwachten.

Fase 2 - Creëren van gedeeld integriteitsbesef

In dilemmasessies gaan gemeenteraadsleden aan de slag met eerder aangedragen dilemma’s. Ze geven op het morele kompas hun waardenpositie aan en gaan met elkaar in gesprek. Ook oefenen we met het herkennen van deze posities en de onderliggende waardenconflicten. Vervolgens verbreden wij het integriteitsbesef van de deelnemers door hen in contact te brengen met de posities die de organisatie of de doelgroep innemen. Gemeenteraadsleden gaan opnieuw aan de slag met de dilemma’s, maar nu met een andere bril op.

Fase 3 - Processuele waarborgen

Bij processuele waarborgen is het belangrijk dat beloningen en straffen in lijn komen met de waarden die de organisatie nastreeft. Ook kan gedacht worden aan een meldingslijn voor integriteitsschendingen, die vervolgens worden teruggekoppeld. Toetsing bij werving en selectie blijft belangrijk: rotte appels kunnen de mand nog steeds besmetten. Ook is het van belang het onderwerp geïnstitutionaliseerd op de agenda te zetten.

Meer weten?

Is uw interesse gewekt en wilt u meer weten over hoe u de integriteit binnen uw gemeente kunt bevorderen? Neem dan contact op met Jeroen Boot.