Zelforganisatie binnen gemeenten


Steeds meer gemeenten experimenteren of gaan aan de slag met allerlei vormen van zelforganisatie: meer autonomie van teams en minder management. Wat betekent deze ontwikkeling voor gemeenten en voor de rol van de gemeenteraad en het college? Hoe zorgt u ervoor dat raad en college gezamenlijk optrekken met ambtenaren om in dialoog met de samenleving invulling te geven aan maatschappelijk doelen en opgaven?

Effectiever opereren

Zelforganisatie is geen doel op zich, maar een middel om effectiever te opereren en gemeentelijke teams meer ruimte te geven. Zelforganisatie is echter geen zelfsturing. Gemeentelijke teams opereren in een politieke context. Daarin zijn het college en de gemeenteraad bepalend voor de richting van de gemeente en de kaders waarbinnen de ambtelijke organisatie werkt.

Opzetten en implementeren

Berenschot kan u op verschillende manieren ondersteunen bij het opzetten en implementeren van zelforganisatie, afhankelijk van waar uw organisatie staat en wat uw specifieke behoefte is:

  • Presentatie zelforganisatie voor gemeenteraad. Een overzicht van de ontwikkelingen rondom zelforganisatie en wat dit betekent voor gemeentelijke organisaties. Ook faciliteren we het gesprek met de raad over de consequenties voor hun rol en de samenwerking met de ambtelijke organisatie.
  • Begeleiding college en/of directie. Zelforganisatie vraagt om een andere verhouding tussen de top van de ambtelijke organisatie en de politiek. De wijze van samenwerking en verdeling van verantwoordelijkheden verandert, maar de manier waarop verschilt per gemeente. Wij kunnen college en/of directie begeleiden om hier met elkaar invulling aan te geven.
  • Vormgeven besturingsfilosofie. Zelforganisatie vergt ook een andere manier van sturing geven aan de organisatie. De rollen van college, directie en management veranderen. Hoe ga je daar mee om en welke keuzes maak je met elkaar? Samen met college en directie zorgen we voor helderheid over de besturing van de organisatie. Dit aan de hand van aspecten als besluitvormings- en overlegstructuren, P&C-cyclus, HR-cyclus en mandaatstructuren.
  • Implementatie van zelforganisatie. Zelforganisatie vraagt een ontwikkeltraject. Medewerkers, teams en management moeten andere competenties leren en ander gedrag vertonen. Hierbij worden leidinggevenden meer faciliterend en coachend, en moeten medewerkers meer verantwoordelijkheden oppakken. Berenschot begeleidt en coacht teams en management om zelforganisatie tot een succes te maken.

Meer weten?

Is uw interesse gewekt en wilt u meer weten over de workshop zelforganisatie om als gemeente nog effectiever te opereren? Neem dan contact op met Christiaan Gort of Kishan Ramlal.