Klantcase - Netwerkvorming gemeenten rondom participatie en werk


Vraagstelling

Doel van de decentralisaties in het sociale domein is om – in samenhang – zorg en voorzieningen dichter bij de (kracht van de) burger, beter en goedkoper te organiseren. Binnen deze transitie naar decentraal niveau heeft en houdt het Rijk formele taken als ‘systeemverantwoordelijke’ en in de praktijk zal de Tweede Kamer de ministeries op de ontwikkelingen binnen het brede sociale domein blijven aanspreken. Voor het ministerie van SZW is het cruciaal om zicht te hebben op hoe het veld (gemeenten en uitvoeringsinstanties) zich ontwikkelt en wat dit betekent voor de centrale overheidssturing. Hiertoe voerde Berenschot in opdracht van het ministerie een grootschalig onderzoek uit naar de volgende vragen:

  • Wat is de status van de netwerkontwikkeling rondom gemeenten op het gebied van participatie en werk?
  • Hoe verloopt het proces van netwerkontwikkeling rondom gemeenten, welke knelpunten en dilemma’s treden hierbij op?
  • Hoe ervaren gemeenten de geboden ondersteuning bij het behalen van de doelstellingen op het gebied van participatie en werk?
  • Hoe zijn de verantwoordelijkheden binnen intergemeentelijke samenwerkingsvormen verdeeld en hoe zal de verantwoording naar verwachting verlopen?
  • Hoe kijken gemeenten naar de toekomstige rol van SZW?

Aanpak

Voor de beantwoording van bovengenoemde vragen sprak Berenschot na deskresearch in een intensieve veldwerkperiode met dertig gemeenten en koepelorganisaties. Nog eens 78 gemeenten vulden een vragenlijst in. Vervolgens valideerden we onze bevindingen via groepsbijeenkomsten met het veld en het ministerie.

Resultaten

De uitkomsten van het onderzoek zijn vastgelegd in een schriftelijke rapportage en leverden het ministerie en de gemeenten belangrijke nieuwe gezichtspunten op. Zo is het door Berenschot aangebrachte onderscheid tussen regelgedreven en niet-regelgedreven netwerkvorming een belangrijk principe geworden bij het leren over – en interveniëren in – zich ontwikkelende netwerken rondom participatie en werk.