Klantcase - Regeldruk in het sociaal domein


Vraagstelling

In 2016 vroeg Actal (tegenwoordig bekend als het Adviescollege Toetsing Regeldruk) Berenschot in kaart te brengen welke regeldruk en belemmeringen burgers ervaren in de procedures(s) ter verkrijging van toegang tot gemeentelijke voorzieningen vanuit het sociaal domein. Dit betrof de verkrijging van zorg, hulp en (financiële) ondersteuning op het terrein van de drie decentralisaties. Daarnaast zocht Actal naar concrete mogelijkheden om deze ervaren regeldruk en belemmeringen in de procedure(s) weg te nemen of te verminderen.

Aanpak

Om de ervaren regeldruk en belemmeringen in beeld te brengen, is een vragenlijst opgesteld. De enquête is vervolgens online uitgezet, waarbij gebruikgemaakt werd van het panel van I&O Research. De enquêteresultaten zijn uitgewerkt in een tussenrapportage en besproken met Actal en de klankbordgroep. Hierin waren vertegenwoordigd: de ministeries van SZW, VWS en BZK, de Landelijke Cliëntenraad en de Vereniging van Nederlandse Gemeenten.

Ter verdieping van de enquêteresultaten en belemmeringen vonden er vier focusgroepen met burgers plaats. Deze bestonden uit 10 tot 15 deelnemers uit de enquêtegroep en gingen nader in op het toegangsproces. De deelnemers van de focusgroepen gaven een nadere toelichting op hoe zij de regeldruk hadden ervaren in het toegangsproces en waarom zij bepaalde antwoorden hadden gegeven in de enquête. Ook werd ingegaan op de voor hen meest storende belemmeringen.

Om tot concrete oplossingsrichtingen te komen, sprak Berenschot met verschillende gemeenten en de Nederlandse Patiënten Federatie. Daarbij is ook getoetst in hoeverre gemeenten de geconstateerde belemmeringen uit de enquête herkenden. Verder vonden een bureaustudie en een workshop plaats om belemmeringen te verdiepen en oplossingsrichtingen te inventariseren en uit te werken.

Resultaten

Het onderzoek leverde uiteindelijk twaalf oplossingsrichtingen op voor verschillende onderdelen van het proces van toegang tot zorg: informatie voorziening, aanvraag of melding doen, formuleren hulpvraag en/of beslissingsmoment. De oplossingsrichtingen gelden niet voor elke gemeente in dezelfde mate. Enerzijds omdat verschillende gemeenten al aan de slag zijn met de oplossingsrichtingen, anderzijds doordat sommige belemmeringen zich in mindere mate voordoen in sommige gemeenten. De focusgroepen met burgers en interviews met gemeenten hebben best practices opgeleverd: goede manieren om (onderdelen) van het toegangsproces met zo min mogelijk regeldruk te laten verlopen. Ook hier geldt dat deze best practices niet voor elke gemeente de beste oplossing zijn, ze moeten passen binnen de organisatie en context. Meer informatie is ook hier te vinden.