EU-financiering zonne-energiebedrijf Nuon in Burkina Faso


Wereldwijd blijven 1,6 miljard mensen verstoken van elektriciteit. Het merendeel van hen woont in rurale gebieden in ontwikkelingslanden. Energiebedrijf Nuon voorziet - via de stichting FRES (Foundation RuralEnergyServices) - gezinnen in ontwikkelingslanden van stroom door elektriciteit op te wekken uit zonne-energie. Voor het opzetten van een energiebedrijf in Burkina Faso riep Nuon de hulp in van Berenschot. Kernvraag: hoe kunnen we aanspraak maken op Europese subsidies voor dit project?

Energie in Afrika

De lage concentratie huishoudens op het Afrikaanse platteland maakt het over het algemeen te kostbaar om een elektriciteitsnet aan te leggen. De mensen zijn aangewezen op alternatieve energievoorziening, zoals lampolie en kaarsen voor verlichting, batterijen en oude autoaccu's voor radio of tv. In 2004 richtte Nuon de Stichting FRES op, met de doelstelling hier verandering in te brengen.

Businessmodel

In Mali en Zuid-Afrika zette FRES kleinschalige commerciële energiebedrijven op, die Solar Home Systems installeren bij klanten. De klanten kiezen voor een bepaald serviceniveau (aantal lampen en aantal stopcontacten) en betalen een vast bedrag per maand (fee for service). Voordeel van dit businessmodel is dat mensen die zich geen startinvestering kunnen verloven toch toegang krijgen tot energie, én dat goed onderhoud wordt gegarandeerd. Na Mali en Zuid-Afrika wilde FRES dit ook in Burkina Faso voor elkaar krijgen.

Energy Facility

Fons de Zeeuw, consultant bij Berenschot: "We begonnen met een analyse van de subsidiemogelijkheden. We kijken dan of bestaande subsidieprogramma's aanknopingspunten bieden voor het projectidee. Wanneer we geen geschikt programma vinden, onderzoeken we andere financieringsconstructies, bijvoorbeeld het opzetten van partnerschappen tussen bedrijven, maatschappelijke organisaties en overheidsdiensten. In het geval van FRES werd een relevante subsidiemogelijkheid gevonden in het EU-programma EnergyFacility". Vervolgens adviseerde Berenschot FRES bij de selectie van lokale business partners in Burkina Faso. Een consultant - afkomstig uit Burkina Faso - bezocht de potentiële partners.

Rijkelijk beloond

Om in aanmerking te komen voor de Europese subsidie in het kader van het EnergyFacility programma moest een projectdossier worden aangeleverd bij de Europese Commissie. Daartoe werd een volledig businessplan opgesteld en een kant-en-klaar projectplan met gedetailleerde begroting voor de oprichting van het energiebedrijf. De Zeeuw: "Bij dergelijke EU-programma's is er altijd een beperkt budget en forse concurrentie. Alleen de beste projectvoorstellen worden geselecteerd." Zo ook het voorstel van FRES. Vervolgens gaf Berenschot ondersteuning bij de contractonderhandelingen met de Europese delegatie. De Zeeuw: "Onze inspanningen werden rijkelijk beloond: de aanvraag leverde FRES circa € 2,5 miljoen EU-subsidie op." Gewapend met dit kapitaal én een gedetailleerd businessplan is voor veel huishoudens in Burkina Faso elektriciteit een stuk dichterbij gekomen.