Managementopleiding voor gemeente


Berenschot heeft een leiderschapsprogramma ontwikkeld en uitgevoerd bij een grote gemeente. In het licht van de ontwikkelingen van de terugtrekkende overheid, stond deze gemeente voor de opgave om bij te dragen aan het realiseren van de ambities van het Gemeentebestuur en proactief door te pakken bij complexe maatschappelijke vraagstukken. Dat stelde nieuwe eisen aan het leiderschap binnen de gemeentelijke organisatie.

Het programma hanteert een gefaseerde uitrol per niveau (strategisch, tactisch en operationeel), waarbij elk niveau een drietal stappen doorloopt (persoonlijke leiderschap, de verandering leiden en actief leiderschap), allen gebaseerd op de visie van "Leren door te doen". Onze ervaring is dat nieuwe inzichten vooral verankerd worden als deze inzichten direct worden toegepast. De aanpak die wij hanteren bij deze gemeente is gebaseerd op de leercirkel van Kolb, een methode met vier stappen: doen, reflecteren, tips & theorie en experimenteren. We laten de deelnemers eerst zelf dingen doen waarvan zij denken dat het goed is. Ze ervaren dan zelf wat goed en wat minder goed werkt. Zowel onze adviseurs als de deelnemers zelf observeren het gedrag van (mede)deelnemers bespreken de effecten nauwkeurig na. Vervolgens ‘verzilveren' de adviseurs leermomenten door deelnemers zowel gevraagd als ongevraagd een spiegel voor te houden en feedback te geven. Met deze ervaring en tips nog vers in het geheugen van de deelnemers, voegen wij de theorie toe, waarbij wij toevoegingen doen waar dat gewenst is. Tot slot bieden wij nog de mogelijkheid om te oefenen met nieuw gedrag dat past bij de verworven kennis en inzichten.

We differentiëren in niveaus. Een deel van het ontwikkelingsprogramma wordt gezamenlijk door de directieraad en de sectormanagers doorlopen. De interactie tussen deze twee groepen is zeer vruchtbaar. Tegelijkertijd leert onze ervaring dat de leiderschapsopgave van deze twee functieniveaus dermate verschilt, dat wij ook aparte intervisiegroepen hebben belegd voor respectievelijk leden van de directieraad en sectormanagers in afzonderlijke groepen.

Het programma is als volgt opgebouwd:

Stap 1: Zicht krijgen op de persoonlijke leiderschapsopgave
Het ontwikkelingsprogramma is gestart met het koppelen van de persoonlijke leiderschapsopgave aan de bredere context van de ontwikkelopgave van de gemeente (ambities van gemeente bestuur en complexe maatschappelijke vraagstukken). De leidinggevende onderzoekt wat dit in combinatie met zijn persoonlijke functioneren betekent voor zijn eigen persoonlijke leiderschapsopgave. Leidinggevenden en medewerkers worden tijdens deze stap bewust van eigen houding en gedrag.

Stap 2: Toepassen van de verkregen inzichten in de praktijk
Het zelfinzicht dat de leidinggevende in stap 1 heeft verkregen, past hij of zij vervolgens ook toe en draagt het uit naar anderen. Wij kiezen ervoor om dit vorm te geven door middel van een drietal praktijkopdrachten die de deelnemers in groepsverband moeten uitvoeren.

Stap 3: Borgen van actief leiderschap in het met passie en plezier (samen)werken
Wanneer er aan het zelfinzicht is gewerkt, deze inzichten zijn toegepast en uitgedragen in de praktijk is het zaak om het nieuwe leiderschap ook actief te borgen. Dat doen wij langs drie wegen:

- Werken met de Toolbox, waarmee de managers van tactisch niveau de medewerkers op operationeel niveau gaan ondersteunen in hun ontwikkeling. Zij leren de mogelijkheden van de hulpmiddelen kennen en de wijze waarop zij deze kunnen hanteren.
- Borgen van geleerde in de praktijk: Tijdens dit programmaonderdeel maken de deelnemers heel concreet hoe zij alle opgedane kennis en inzichten kunnen borgen in de dagelijkse praktijk van hun eigen werk.
- Voorbereiden en organiseren van een Gemeente brede bijeenkomst over Persoonlijk Leiderschap In Nieuwe Tijden: Met deze sessie markeren de deelnemers op strategisch en tactisch niveau hun eigen ontwikkelingstraject en start het ontwikkelingstraject op operationeel niveau.

Resultaten: leidinggevenden voelen zich gesterkt in hun persoonlijke leiderschapsopgave en zijn als managementteam enorm gegroeid in de onderlinge verhoudingen, samenwerking en leren van elkaar.


Zie ook