Als coördinator Uitvoering Landelijk Gebied Oost bij de provincie Utrecht werkt Ida Philip met haar team aan de transitie van het landelijk gebied. In haar rol stuurt ze projectleiders aan in integrale projecten rond bijvoorbeeld natuurontwikkeling en waterberging. Ze zocht vooral naar concrete handvatten om in haar huidige rol effectief sturing te kunnen geven aan projectleiders: “Je kunt alles coördineren, maar ik wilde het werk meer structureren, programmeren en prioriteren. Ook gezien de context van de veranderende wereld.”
Die behoefte aan meer houvast zette Ida op het spoor van de training Programmamanagement van Berenschot. Geen puur theoretisch kader, maar vooral praktische handvatten die ze direct kon toepassen en een leeromgeving waarin verschillende praktijkervaringen samenkomen. “Wat mij aansprak, was dat het programma ook geschikt is voor deelnemers uit semipublieke organisaties. Zo zat ik bijvoorbeeld in een groep met mensen uit de medische wereld.”
Tijdens de opleiding ontdekte Ida dat programmamanagement meer is dan structuur aanbrengen. “Natuurlijk kwamen de ‘harde’ elementen aan bod, zoals werken met doelen, planningen en programmastructuur. Maar minstens zo waardevol was de aandacht voor de zachte kant: mijn persoonlijkheid in relatie tot deze rol.” Net als veel andere deelnemers had ze al verschillende persoonlijkheidstesten gedaan. “Je doet zo’n test en denkt: dus zo zit ik in elkaar. In de training was de vraag wezenlijk anders: wat betekenen die uitkomsten voor mijn rol als programmamanager?”
Die slag tussen persoonlijkheidskenmerken en je rol als programmanager wordt zelden gemaakt
Bovendien bleef de theorie niet abstract, maar werd deze voortdurend gekoppeld aan de praktijk. “Eén keer in de twee weken hadden we een opleidingsdag. Tussentijds kon ik met de opgedane inzichten uit de training direct aan de slag in mijn werk.” Dat leidde tot concrete inzichten en acties, passend bij haar als persoon. Zo realiseerde Ida zich dat ze niet alles zelf hoeft te doen. “Ik hoef niet eindeloos in de cijfers te duiken. Dat kan ik bijvoorbeeld beter organiseren door meer ondersteuning te vragen van de programmabeheerder.” Het gaf haar richting: bewust inzetten op waar zij waarde toevoegt en gerichter organiseren waar ze anderen voor inzet.
Door ervaringen uit te wisselen en elkaar feedback te geven, kregen deelnemers een spiegel voorgehouden die de theorie oversteeg. Een oefening die haar in het bijzonder bijbleef, vond plaats op de tweede opleidingsdag: deelnemers schreven hun eerste indruk op een Post-it en plakten die op elkaars rug. Het liet Ida beseffen hoe raak een eerste indruk kan zijn.
Dat was echt bizar. Je kent elkaar net één dag, en toch klopte het precies wat erop stond.
Naast zelfinzicht bracht de training ook een scherper begrip van veranderprocessen. Met name het besef dat niet iedereen verandering op dezelfde manier beleeft, was voor Ida waardevol. “Wat ik heel interessant vond, was het verandermanagement. Eén van de dingen die me heel erg bij is gebleven is dat dus een deel van de organisatie het moeilijk vindt om los te laten en in een soort fase van ‘het niet weten’ te zitten.” Door dat te onderkennen, kan ze het gesprek anders voeren. Niet vanuit weerstand, maar vanuit begrip. “Ik realiseerde me dat weerstand ook vaak een soort angst is. Mensen durven niet los te laten, omdat ze niet weten waar ze terechtkomen. Dus het is belangrijk dat je weet hoe je daarmee omgaat en dat je het respecteert.”
Ook na afronding van de opleiding blijft Ida groeien in programmamanagement. Ze zit nog midden in het toepassen van wat ze geleerd heeft. “Het heeft zo veel haakjes dat ik voorlopig nog wel even vooruit kan.” De training heeft haar vooral verdere bewustwording gebracht: “Een aantal aspecten van programmamanagement is echt even scherpgesteld.”