Parkeernormen zijn bedoeld om de balans te bewaren tussen mobiliteit, leefbaarheid en ruimtelijke kwaliteit. In veel gemeenten dienen ze als kader voor het aantal parkeerplaatsen per woning of per vierkante meter vloeroppervlak. Parkeernormen sluiten echter niet altijd aan bij de huidige behoefte aan meer woningen of staan haaks op conflicterende claims in de ruimte en een bereikbare werk- en woonplek.
In opdracht van de provincie Noord-Holland heeft Berenschot onderzoek gedaan naar de huidige lappendeken aan parkeernormen in Noord-Holland en de rol die de provincie hierin kan innemen. Onze conclusie is dat een nieuwe, gebiedsgerichte aanpak nodig is die duurzame woningbouw, bereikbaarheid en leefbaarheid in evenwicht brengt.
Advies: gefaseerde provinciale sturing en samenwerking
Parkeernormen zijn een krachtig instrument om te sturen op maatschappelijke doelen, maar kunnen knellen in de praktijk. Een lage norm kan bijvoorbeeld helpen om woningbouwplannen te versnellen, maar ook frustraties oproepen bij bewoners. Omgekeerd kunnen hoge normen leiden tot een overschot aan parkeerplekken, met inefficiënt ruimtegebruik als gevolg.
We hebben de provincie dan ook geadviseerd om harde provinciale normen te vermijden en in plaats daarvan te kiezen voor een gebiedsgerichte benadering, gebaseerd op data, ambities en lokale context. In dat licht zijn er mogelijkheden om de huidige provinciale rol als kennisdeler en coördinator te versterken en gemeenten te inspireren en te ondersteunen.
Aanvullend kan de provincie eventueel financiële prikkels, zoals subsidies, specifiek richten op realistische en zorgvuldig afgewogen parkeernormen. Wanneer vrijwillige afspraken onvoldoende effect hebben, kan de provincie bovendien overwegen om op strategische locaties, zoals rond ov-knooppunten, normerend op te treden via instructieregels in de provinciale omgevingsverordening.
Uitgestoken hand naar gemeenten
Komende tijd gaat de provincie in gesprekken met gemeenten aandacht vragen voor het aanpassen van parkeernormen. Zo heeft de provincie een brief gestuurd aan alle gemeentelijke colleges over het onderzoek en de vervolgacties. Berenschot heeft verder in samenwerking met de provincie een handreiking voor gemeenten opgesteld, met daarin concrete tips voor maatwerk bij parkeernormen. Ook gaat de provincie actief monitoren in hoeverre gemeenten aan de slag gaan met het actualiseren van de parkeernormen, ondersteunt zij gemeenten bij hun hulpvragen en dient zij waar nodig inspraakreacties in bij het vaststellen van gemeentelijk parkeerbeleid.
Berenschot heeft oog voor actuele ontwikkelingen en denkt actief mee over haalbare oplossingen, passend bij de rol van de provincie. Dit met aandacht voor draagvlak, legitimiteit en politieke gevoeligheden.
-Jelle Hengstmengel, beleidsadviseur ov-knooppunten bij de provincie Noord-Holland
Van eisen naar arrangement
Richting de toekomst is duurzame gebiedsontwikkeling in onze ogen alleen haalbaar als gemeenten, provincies, ontwikkelaars, woningcorporaties – en waar nodig ook de rijksoverheid – actief samenwerken. Niet door ieder afzonderlijk te handelen of direct te grijpen naar hiërarchische interventies, maar door middelen en kennis te bundelen in arrangementen die aansluiten op lokale behoeften en gezamenlijke ambities.
Om die puzzel te leggen, moeten parkeernormen hand in hand gaan met het aanbieden van voldoende alternatieven in de vorm van betrouwbaar en frequent openbaar vervoer, deelmobiliteit en investeringen in de openbare ruimte en fietsverbindingen. Alleen dan komt een beter en toekomstbestendig gebruik van onze leefomgeving en duurzaam gebruik van de netwerken een stap dichterbij.