Een nieuwe strategische koers Ergon | Berenschot cases

Ergon is de uitvoeringsorganisatie van de Gemeenschappelijke Regeling Werkvoorzieningschap Regio Eindhoven (GRWRE), een gemeenschappelijke regeling van de gemeenten Eindhoven, Heeze-Leende, Valkenswaard, Veldhoven en Waalre. Eind 2026 loopt de huidige strategische koers van Ergon af. Reden voor het GRWRE-bestuur, bestaand uit vertegenwoordigers van genoemde gemeenten, om marktpartijen te benaderen voor ondersteuning bij het opstellen van een nieuwe strategische koers. Uit de aanbesteding kwam Berenschot naar voren als partij met de beste prijs-kwaliteitverhouding.

Doel van de nieuwe strategische koers is Ergon toekomstbestendig maken. “Bij de Wmo en Jeugdzorg zien we tekorten ontstaan en daarnaast nemen de rijksbudgetten voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt af als gevolg van bezuinigingen via de Participatiewet”, verklaart Joris Vogel, senior beleidsadviseur sociaal domein en ambtelijk verantwoordelijk vanuit de gemeente Eindhoven. Berenschot werd aangezocht als procesbegeleider, waarbij cocreatie het sleutelwoord was. “Die benadering werkt goed in de Brainport-regio, waar we uitgaan van elkaars kracht. Ergon is een belangrijke strategische partner voor gemeenten om hun ambities in het sociaal domein waar te maken”, stelt Ingrid Hems, algemeen directeur bij Ergon. “In cocreatie met bestuur, ambtelijk apparaat, andere stakeholders en natuurlijk Ergon zelf wilden we het mooie van Ergon behouden en daar – rekening houdend met de landelijke ontwikkelingen en regionale ambities – een nieuwe koers op definiëren. De aanpak van Berenschot sloot daar goed op aan.” 

Die aanpak bestond uit het analyseren van de huidige Ergon-organisatie inclusief financiën en bedrijfsvoering van de diverse werkleerbedrijven, en het aantal werknemers dat binnen en buiten de organisatie werkzaam is. “Na het opleveren van dit doorkijkje heeft Berenschot scenario’s geschetst, waarna gemeenten hun prioriteiten konden aangeven”, vertelt Vogel. Ook hier wierp het meenemen van alle partijen zijn vruchten af. “Berenschot heeft onze ambities en randvoorwaarden uitgevraagd, daar hun eigen expertise op gelegd en ons geadviseerd”, zegt Hems. “Uiteraard rekening houdend met het bedrijf Ergon, resultaten uit het verleden en focuspunten uit de Participatiewet: zo veel mogelijk mensen aan de slag helpen van wie het niet vanzelfsprekend is om een baan te vinden en te behouden, en dat liefst zo regulier mogelijk bij andere bedrijven.”

Ergon blijkt een gezond en modern werkontwikkelbedrijf, aldus Hems. “Wij brengen ontwikkeling, werk en doorgroeimogelijkheden bij elkaar, staan midden in de samenleving en zijn partner en stakeholder in de regio. Dankzij onze van oudsher goede relaties met het bedrijfsleven kunnen we verschillende werksoorten bieden, ook binnen Ergon zelf overigens. Dat waarderen medewerkers.” Een aandachtspunt betrof het aantal mensen bij de eigen werkleerbedrijven. 

Daarbuiten kwamen gemeenten en Ergon overeen om richting 2032 via Ergon 250 fte extra mensen vanuit de Participatiewet te plaatsen, bovenop de huidige 2.400 fte. “Dat is nadrukkelijk geen target, maar een richting. Het uiteindelijke aantal is afhankelijk van waar operationele behoeften liggen, hoe de arbeidsmarkt zich ontwikkelt, hoeveel bijstandsgerechtigden er zijn en hoeveel van hen we met het instrument loonkostensubsidie aan het werk kunnen helpen”, verklaart Vogel. De betrokken gemeenteraden toonden zich bijna unaniem voorstander van het gekozen scenario, mede vanwege de verwachte schaalsprong in de regio Eindhoven. “Er staat nog veel te veel onbenut talent aan de kant, terwijl we vooral in de Brainport-regio iedereen nodig hebben. Daarmee is Ergon niet alleen een antwoord op het sociale en maatschappelijke beleid, maar ook op de actuele economische uitdaging en de schaalsprong”, zegt Hems. “Bedrijfsleven, gemeenten, maatschappelijke instellingen, onderwijs, Ergon – we moeten het samen doen. Dit is de opdracht van de hele regio.” 

De meerwaarde van Berenschot ligt volgens de Ergon-directeur in het feit dat het bureau al meer dan tien jaar betrokken is bij de ontwikkeling, achtergronden en de visie op de Participatiewet. “Ze weten wat er gebeurt op rijksniveau en wat daar de verwachtingen zijn. Bovendien begrijpen ze de dilemma’s van de verschillende betrokken partijen. Daardoor ontwerp je echt samen zo’n strategische koers, vanuit gelijkwaardigheid, met respect voor ieders rol. Het is de koers van ons allemaal, iedereen voelt zich eigenaar en verantwoordelijk voor de opdracht van Ergon.” Vogel beaamt dit. “Martin Heekelaar is de goeroe in dit werkgebied. Hij heeft uitgebreide kennis van verdeelmodellen, hoe een sociaal ontwikkelbedrijf er financieel uitziet, hoe financieringsstromen lopen. Met de huidige formatie en op deze korte termijn hadden we dit niet zelf kunnen realiseren.” 

Vogel toont zich tevreden met de nieuwe strategische koers. “Deze biedt een kompas voor toekomstige keuzes, maakt ons flexibel richting de arbeidsmarkt en er liggen afspraken over volumes, kwaliteit, financiële kaders en doelgroepen. We kunnen weer zes jaar vooruit”, zegt hij. Daarnaast bleek er binnen de gemeenteraden draagvlak te bestaan om werkgevers ook verantwoordelijk te maken en te stimuleren mensen met een ondersteuningsvraag op de arbeidsmarkt aan werk te helpen, bijvoorbeeld via social-return afspraken. “Hierover gaan we met vijf grote werkgevers in gesprek. Werkgevers voelen zich hier overigens ook in toenemende mate toe genoodzaakt vanwege het hoge aantal vacatures.” Komende tijd staat in het teken van de voorbereidingen om de strategische koers uit te rollen. Dat betekent onder andere het vaststellen van de begroting voor Ergon voor 2027 en het meenemen van de organisatie in de toekomstplannen.