Marente laat zien hoe je als zorgbestuur koers houdt in een tijd van snelle AI-ontwikkelingen: eerst zelf leren en je governance aanscherpen, dan pas organiseren en experimenteren. Met een duidelijke focus op mensgerichte zorg en veilige implementatie werkt Marente stap voor stap aan AI-toepassingen die de werkvloer ontlasten en de kwaliteit van zorg verhogen.
Vooroplopen met visie en governance
Marente koos bewust voor ‘eerst begrijpen, dan doen’. De aanleiding was de stortvloed aan AI-berichten, gecombineerd met zorgen over tempo, vendor lock-in en de veranderkracht van de eigen IT-organisatie. “Als bestuur en ICT wilden we in charge blijven, niet ingehaald worden door leveranciers of de AI-hype. In een decentrale organisatie vraagt dat om koersvast leiderschap, duidelijke kaders en een gezamenlijke taal tussen zorg en ICT”, stelt bestuurder Anne Leemhuis.
Hygiëne en protocolvast werken zijn randvoorwaardelijk zodra er extern gedeeld wordt.
-Anne Leemhuis, RvB, Marente
Doorleefde grondhouding
Het bestuur volgde een gerichte training waarin de basisprincipes van AI werden toegelicht en een tweede dag met rollenspellen en casuïstiek. “De verleiding van mooie leveranciersverhalen werd bewust doorgeprikt met kritische vraagtechnieken, waardoor we houvast kregen in leveranciersmanagement en besluitvorming”, aldus ICT manager Jan Keijzer. De tweede cursusdag vormde de basis voor een intern kader: AI-uitvoer wordt altijd door een mens gevalideerd, bronnen en betrouwbaarheid worden expliciet belegd, en AI-besluiten landen in bestaande governance in plaats van op een parallel spoor. “Dat kader is nu onderdeel van de standaarddatagovernance binnen Marente.”
Toepassingen met impact
Marente hanteert inmiddels AI-richtlijnen op de werkvloer (vergelijkbaar met afspraken rond WhatsApp-gebruik) en verkent waar ‘embedded AI’, van leveranciers die al in huis zijn, processen kan versnellen zonder extra risico’s. “Bijvoorbeeld in het veilig doorzoekbaar maken van het kwaliteitshandboek of het inzetten van Copilot in ondersteunende bedrijfsvoering”, vertelt Jan.
De strategische focus ligt op het ontzorgen van medewerkers en het slim inzetten van schaarse arbeid, met een eigen afdeling Digitale zorg en aandacht voor mantelzorgers en naasten (zoals spraakgestuurde informatie en vraagbaakfunctionaliteit). “In regionale samenwerking werken we aan datadeling binnen de grenzen van wet- en regelgeving”, zegt Anne. “‘Hygiëne’ en protocolvast werken zijn randvoorwaardelijk zodra er extern gedeeld wordt.” Rollen en functies zullen in de komende tijd veranderen; Marente verkent dit proactief en stimulerend, niet
controlerend.
Resultaten en tips
Marente boekte vooral bestuurlijke grip op AI met heldere kaders en toetsingscriteria, een gedeelde taal tussen zorg en ICT, en sneller, veilig toegang tot gevalideerde kwaliteitsinformatie. Tegelijk ontstond energie om doelgericht te experimenteren in afgebakende pilots. Relevante tips: investeer in een solide data- en beveiligingsbasis, benut de AI die jouw bestaande leveranciers aanbieden voor veilige versnelling, test innovaties in een geïsoleerde omgeving met duidelijke stop/door-criteria,
integreer AI-besluiten in de bestaande governance en blijf zelf in charge. Laat leveranciers niet de koers bepalen. “Deze combinatie zorgt voor verantwoorde innovatie die de werkvloer merkbaar ondersteunt en mensgerichte zorg versterkt”, aldus Anne. “Eerst bestuurlijk houvast creëren en daarna gecontroleerd stappen in de praktijk zetten. Dan blijft innovatie dienstbaar aan de zorg en duurzaam geborgd in de organisatie.”
Over Marente
Marente is een zorgorganisatie in de Rijn-, Duin- en Bollenstreek, Oegstgeest, Voorschoten en Leiden die professionele verzorging, verpleging en ondersteuning biedt aan ouderen en kwetsbare mensen in de thuissituatie en in woonzorglocaties. Marente helpt cliënten zelfstandig wonen met wijkteams en thuiszorg, biedt verblijf en behandeling in verpleeghuizen en revalidatie en legt nadruk op zorg op maat en eigen regie in samenwerking met mantelzorgers. De organisatie werkt met ruim 35 wijkteams, 10 woonzorglocaties en een revalidatiecentrum en is al meer dan 100 jaar actief in de regio.
