ICT ontwikkelt zich in de zorg steeds meer van technische randvoorwaarde naar strategische investering. Een toekomstbestendige zorgorganisatie beschikt tegenwoordig over een stevige ICT-afdeling. Dat zijn de voornaamste bevindingen uit de Benchmark Care 2026.
De ggz kent met 5,3% van de totale kosten het grootste aandeel ICT-uitgaven over peiljaar 2025. De sterkste groei is zichtbaar in de VVT, waar het aandeel stijgt van 4,1% in 2024 naar 4,6% in 2025. In de ghz blijft het aandeel relatief stabiel op 4,3%. Opvallend is dat de kosten voor software in alle sectoren toenemen. In de VVT groeit daarnaast de inzet van zorgdomotica.
Deze stijging weerspiegelt niet alleen prijsontwikkelingen, maar ook de toename van het aantal digitale toepassingen in de zorg. Organisaties investeren steeds vaker in software die werkprocessen ondersteunt, informatie-uitwisseling verbetert en zorgprofessionals helpt efficiënter te werken. ICT is daarmee steeds vaker een strategische voorwaarde voor toekomstbestendige zorg.
ECD-keuzes bepalen het kostenniveau
Binnen de softwarekosten vormt het elektronisch cliëntendossier (ECD) voor veel organisaties de grootste kostenpost. Gemiddeld is dit 4 procent. Uit een steekproef van de deelnemende organisaties aan de benchmark blijkt dat de ECD-kosten per fte het hoogst zijn in de ggz, gevolgd door de VVT en de ghz.
Binnen de ghz en VVT hebben we ook gekeken in hoeverre de gemiddelde ECD-kosten verschillen naar omvang van de organisatie. Middelgrote organisaties (omzet € 75-150 miljoen) hebben gemiddeld lagere ECD-kosten per fte dan grote organisaties (omzet > € 150 miljoen) én kleine organisaties (omzet < € 75 miljoen). Grotere organisaties profiteren dus niet automatisch van schaalvoordelen.
Meerdere systemen vaak kostenverhogend
Binnen de ghz en VVT is Nedap Ons veruit het meestgebruikte ECD: ruim 70% van de deelnemende organisaties gebruikt dit als leidend systeem. Op afstand volgt Pluriform met 10% en diverse andere aanbieders, waaronder Ysis, Lable Care, MijnCaress, Puur, SDB, User en MijnQuarant.
We zien verder dat organisaties die meerdere systemen combineren, bijvoorbeeld Nedap Ons en Ysis, gemiddeld hogere ECD-kosten per fte hebben. Extra koppelingen en beheer brengen namelijk extra kosten met zich mee. Tegelijkertijd behoren de gemiddelde kosten per fte van Nedap Ons tot de laagste binnen de onderzochte systemen.
Van ICT-kosten naar digitale waarde
Lage ECD-kosten betekenen niet automatisch dat een systeem ook de meest doelmatige keuze is. Wanneer zorgprofessionals veel extra handelingen moeten verrichten, registraties als omslachtig ervaren of onvoldoende worden ondersteund in hun dagelijks werk, kunnen financiële voordelen snel verdwijnen. Bij de keuze voor een ECD zijn daarom niet alleen licentie- en beheerkosten van belang, maar ook gebruiksvriendelijkheid, aansluiting op werkprocessen en de mate waarin het ECD de administratieve lasten vermindert.
Dat vraagt om een heldere digitale strategie, waarin ICT-keuzes zijn verbonden aan de bredere zorgopgave. Nog niet iedere zorgorganisatie heeft deze koers voldoende uitgewerkt en verankerd. Door vooraf scherp te bepalen wat een systeem moet opleveren voor cliënten, professionals en de organisatie, kunnen zorgaanbieders gerichter investeren. Daarmee verschuift de focus van ICT als kostenpost naar ICT als strategische hefboom voor kwaliteit van zorg, werkplezier, innovatie en bestuurbaarheid.