Om de huidige grip op het sociaal domein in beeld te krijgen, nam de gemeente Eijsden-Margraten deel aan de 360-gradenscan sociaal domein van Berenschot. Dat gaf het beslissende zetje tot een pilot met een regisseur Jeugd.
Concrete acties
De 360-gradenscan betreft een compacte maar brede analyse van de grip op het sociaal domein en richt zich op de gemeentelijke taken binnen de Wmo, Jeugdwet, Participatiewet, Wgs en Wi. Daarbij worden zes categorieën onder de loep genomen: beleid & sturing, toegang, opdrachtgeverschap & contractering, sociale basis & preventie, financiële & datagedreven sturing, en organisatie. “Voor ons lag de toegevoegde waarde in het krijgen van nieuwe inzichten. Wij leverden input aan de hand van een zelfevaluatie in de vorm van vragenlijsten. Berenschot werkte die uit”, schetst Jurgen Bruijn, afdelingshoofd Samenleving in Eijsden-Margraten, een Limburgse gemeente met 26.000 inwoners, 15 kernen en 20 buurtschappen. “Daar kwamen waardevolle adviezen en concrete verbeterpunten uit naar voren, die we samen hebben geëvalueerd en waar we nu mee aan de slag gaan. Omgekeerd kon Berenschot op basis van onze ervaringen het instrument verder aanscherpen.”
Gelijkwaardige verhouding
De samenwerking was ook pragmatisch ingestoken: de kennis en ervaring van Berenschot in gemeenteland benutten. “Wij koken steeds in dezelfde keuken, terwijl Berenschot in keukens van heel veel gemeenten kijkt. Dan hoef je als gemeente niet zelf het wiel opnieuw uit te vinden. Want hoewel gemeenten deels tegen dezelfde vraagstukken aanlopen, is er niet altijd een dusdanige samenwerking dat je van elkaar leert. Deze scan bewijst dat dat wel goed werkt.” Ook is Bruijn positief over de onderlinge samenwerking. “Het is prettig om vanuit onze goede relatie te blijven samenwerken. Niet als opdrachtgever-opdrachtnemer maar als gelijkwaardige partners, die binnen een goede verhouding met elkaar scherp en kritisch zijn op de inhoud.”
Dankzij de expertise van Berenschot hoef je als gemeente niet zelf het wiel opnieuw uit te vinden
- Jurgen Bruijn, afdelingshoofd Samenleving in Eijsden-Margraten
Investeren in regie
Concreet betroffen de aanbevelingen hoe je als gemeente meer zicht kunt krijgen op de grootste kostenposten: kosten die zowel vanuit Jeugd, Wmo als W&I gemaakt worden of samen kunnen komen; bijvoorbeeld bij bepaalde gezinnen met multiproblematiek. “Daar wilden we beter regie op kunnen voeren. Op basis van de scan hebben we handvatten gekregen voor het beter benutten van voorzieningen”, aldus Bruijn. “Sommige oplossingen lagen voor de hand, andere hadden we niet bedacht. We wisten bijvoorbeeld dat we wat te winnen hadden bij de versterking van casusregie bij jeugd. Het advies van Berenschot gaf ons het zetje om het echt te gaan doen en erin te gaan investeren. Voor 2027 hebben we als pilot een regisseur aangenomen. De verwachting is dat die persoon zichzelf terugverdient door betere regie te voeren, zonder impact op de kwaliteit van zorg aan jeugdigen.”
Bevestiging juiste koers
Met andere zaken was de gemeente Eijsden-Margraten zelf al gestart. “In die gevallen vormde de scan de bevestiging dat daarop inzetten het juiste effect gaat sorteren. Je hoort graag dat je dingen beter kunt doen, maar het is ook fijn om te horen dat je dingen goed doet”, lacht Bruijn. Dit was het geval met inzet op bestaanszekerheid. “Dat is vaak de bron van andere sociale problematiek. Als je bestaanszekerheid borgt door tijdelijke ondersteuning, maakt dat inwoners minder kwetsbaar. Dat was in lijn met een van de adviezen van Berenschot. Een ander advies was het hanteren van een integrale blik in het sociaal domein. “Die benadering hebben we anderhalf jaar geleden ingevoerd en dat kwam ook goed uit de scan naar voren.”
Sommige oplossingen hadden we nog niet zelf bedacht
Continue zoektocht
Gemeente Eijsden-Margraten en Berenschot hadden al eerder samengewerkt en contact onderhouden. “Ze kennen onze continue zoektocht om te blijven groeien, ontwikkelen, verbeteren en innoveren. Dus toen ze me benaderden met de vraag of we hun 360-gradenscan sociaal domein wilden testen, was het antwoord: ja. Dit in de wetenschap dat we niet altijd overal zicht en grip op hebben”, zegt Bruijn, in zijn rol onder meer verantwoordelijk voor het sociaal domein, te weten jeugd, Wmo en Participatiewet, Werk & Inkomen, sport, cultuur, gezondheid en onderwijs. Verder heeft hij ook een deel Burgerzaken en het gemeentelijk KCC in zijn portefeuille. De kick-off vond eind juni plaats; eind augustus werd het project afgerond. Aanbevelingen en verbeterpunten worden verwerkt in het afdelingsplan en teamplan voor 2027 en 2028 en vertaald in concrete acties voor de afdeling.