Strategie Trendsonderzoek 2026 | Berenschot

Deze nieuwe strategische realiteit is nog niet tot alle boardrooms doorgedrongen, concludeert Berenschot in de 2026-editie van het Strategisch Trendsonderzoek dat het bureau al sinds 2007 uitvoert. “Veel bedrijven formuleren wel een missie en visie maar veelal ontbreekt de vertaalslag naar de propositie, segmentatie, doorvertaling naar KPI’s en het maken van keuzes. Met als gevolg dat strategie vaak abstract blijft. Veel organisaties weten wel waar ze heen willen, maar hoe daar te komen is een lastige”, stelt Klaasjan Doeswijk, strategieconsultant bij Berenschot. “Daarnaast zien we dat de planningshorizon verschuift naar de middellange termijn. Dit terwijl juist de organisaties die een langetermijnstrategie met een duidelijk doel combineren met een flexibele invulling van dat doel, het best presteren.”

Een beproefde methode om de eigen prestaties naar een hoger plan te tillen in tijden van onzekerheid, is inzetten op operational excellence. Dit kan in de huidige omstandigheden dienen als hefboom om margedruk te dempen en de eigen capaciteit beter te benutten. Ondanks alle onrust in de wereld hebben bedrijven veel vertrouwen in groei. Omdat prijsverhogingen niet altijd de margedruk opvangen, wordt operational excellence een strategische noodzaak om leverbetrouwbaarheid, schaalbaarheid en rendement te borgen.

Een andere uitkomst van het Strategie Trendsonderzoek is wellicht minder verbazingwekkend: Nederlandse ondernemingen en organisaties gaan zwaar inzetten op AI. Circa 69% van de respondenten geeft aan de komende jaren actief te gaan investeren in AI. Daarmee is dit onderwerp de onbetwiste koploper op de investeringsagenda en krijgt het in veel innovatie- en strategieplannen een vaste plek. Opvallend is wel dat bedrijven AI voornamelijk inzetten voor tekstverwerking en rapportages en nog weinig ter verbetering van het primair proces. Denk aan procesoptimalisatie, data-analyse voor beleid en besluitvorming, voorspelmodellen voor predictive maintenance of verbetering van klantcontact.

Een ander onderwerp dat hoog op de strategische agenda staat, zijn de geopolitieke spanningen die markten op hun kop zetten, de spelregels van internationale handel herschrijven en bedrijven zo dwingen tot strategische heroverwegingen. Inmiddels noemt 18% van de deelnemende bedrijven geopolitiek als strategisch onderwerp, waar dit in 2024 nog slechts 6% was. Van de bedrijven die ook buiten Nederland actief zijn is dat zelfs 25% en daarmee na innovatie/disruptie het meest impactvolle strategische onderwerp voor internationaal actieve bedrijven.

Vrijwel alle sectoren ondervinden de impact van geopolitieke ontwikkelingen, zoals beperkter toegang tot personeel of oneerlijke concurrentie. Daarnaast wijzen respondenten op stijgende handelstarieven, beperkter toegang tot grondstoffen, materialen en (internationaal) personeel en importquota’s als belangrijke strategische knelpunten. Bedrijven kiezen daarom voor stabiele inkoop- en afzetmarkten. Naast de uitkomsten van het Strategie Trendsrapport 2026 biedt Berenschot bedrijven ook handreikingen voor innoveren in samenwerking en hoe zij hun flexibiliteit kunnen organiseren in de eigen organisatie.

Berenschot heeft het Strategie Trendsonderzoek 2026 uitgevoerd door middel van een online enquête onder een representatieve steekproef van organisaties in Nederland. In totaal hebben dit jaar 608 respondenten deelgenomen aan het onderzoek, afkomstig uit de top van het Nederlandse bedrijfsleven, semipubliek, onderwijs en zorg.