"Het gaat niet om het belang van Viattence, maar om het belang van de ouderenzorg in de regio." Met deze uitspraak raakt Wiesje Heeringa, bestuurder bij Viattence, de kern van wat regionale besturing zo bijzonder én complex maakt. In een tijd waarin ouderenzorg onder druk staat door vergrijzing, personeelstekorten en stijgende kosten, is de rol van een regionale bestuurder cruciaal. Niet alleen voor de eigen organisatie, maar voor het hele zorglandschap.
Van primair proces naar strategische visie
Wiesje werd in 2020 geworven vanwege haar kennis en ervaring in de zorg zelf. Dat was een bewuste keuze: een bestuurder die de praktijk kent, begrijpt waar beleid en uitvoering elkaar raken. Wiesje koppelt die praktijkkennis aan een regionale visie: zorg moet dichtbij blijven, in de dorpen, kleinschalig en toegankelijk. Cliënten mogen niet naar de grote stad hoeven voor basiszorg. Die visie is verankerd in het DNA van Viattence. De organisatie ontstond vijftien jaar geleden uit een fusie van vier kleinschalige ouderenzorgorganisaties, elk geworteld in de lokale gemeenschap. Het uitgangspunt: iedere oudere moet de juiste zorg in de regio kunnen krijgen, ook nu de zorgvraag steeds complexer wordt.
Het maakt mij niet zozeer uit of het nu gebeurt bij Viattence, als het maar ergens gebeurt op de Veluwe en de cliënt daarmee regionaal bediend wordt.
-Wiesje Heeringa, bestuurder bij Viattence
Deze uitspraak illustreert het overstijgende belang dat een regionale bestuurder moet bewaken: niet het eigen logo, maar het gezamenlijke doel.
Samenwerking als noodzaak én kracht
Vóór 2020 was de samenwerking op de Veluwe ingewikkeld. VVT-organisaties zagen elkaar soms wat eerder als concurrenten dan als partners. Covid veranderde dat radicaal. De pandemie dwong tot samenwerking: coronatesten waren schaars, kennis moest gedeeld worden en de gezamenlijke opgave was enorm. Vier relatief nieuwe bestuurders in de regio stonden voor de vraag: hoe doen we dit samen?
Die crisiservaring heeft iets blijvends gebracht: het besef dat delen vermenigvuldigen is. Organisaties helpen elkaar bij problemen, ook bij uitval. Het feit dat het zorgkantoor vroeg om een regiovisie, ondanks dat er formeel geen regio bestond, is tekenend voor de krachtige samenwerking. Van Harderwijk tot Wezep en van Hattem tot Vaassen ontstond een netwerk waarin het belang van de ouderenzorg zwaarder woog dan het belang van de afzonderlijke organisaties.
Je moet in staat zijn om te geven én te krijgen.
-Wiesje Heeringa, bestuurder bij Viattence
Dat is misschien wel de belangrijkste les: regionale besturing vraagt om generositeit en vertrouwen. Het overstijgende belang moet altijd vooropstaan, zonder dat dit ten koste gaat van de eigen organisatie. Zoals Wiesje benadrukt: “Ik blijf natuurlijk bestuurder van Viattence. Maar ik geloof echt in de gezamenlijkheid in de regio.”
Professionaliteit en maatschappelijke worteling
Naast samenwerking lag er een interne opgave: het doorontwikkelen van ondersteunende diensten. Voorheen was alles voornamelijk gericht op de cliënt en minder op de medewerker. Wiesje zette bewust in op meer aandacht voor medewerker. In 2023 kwamen de eerste stappen richting een verdere ontwikkeling van ondersteuning die medewerkers ontlast en kwaliteit borgt. “Dit is geen luxe, maar een randvoorwaarde: goede zorg begint bij goed ondersteunde professionals.”
Tegelijkertijd blijft de maatschappelijke worteling essentieel. Viattence is een organisatie die bewust kiest voor kleinschalige zorg in dorpen. Die nabijheid is een kracht die je maximaal kunt benutten als je samenwerkt met partners in de regio. Dit zorgt voor herkenbaarheid en vertrouwen, maar brengt ook uitdagingen met zich mee.
De beperkingen en de belofte
De vraagstukken worden door de samenwerking soms ook complexer. Omdat je rekening moet houden met uiteenlopende belangen, terwijl niet alles mogelijk is door formele kaders en regelgeving. Denk aan uitdagingen rond regionaal werkgeverschap en detachering. Deze vraagstukken vragen veel tijd en energie, niet alleen vanwege de inhoud, maar ook door de bureaucratie en het formeel afhechten van afspraken.
Regionale besturing is geen wondermiddel. Het vraagt veel tijd, energie en soms pijnlijke keuzes. De lastigheid zit vaak in mensen, in samenwerking en in bureaucratie. Maar de belofte is groot: een zorglandschap waarin organisaties elkaar versterken, waarin cliënten dichtbij huis geholpen worden, en waarin bestuurders sturen op het gezamenlijke belang.
Het gaat niet om wie het doet, als het maar gebeurt – voor de cliënt, voor de regio.
-Wiesje Heeringa, bestuurder bij Viattence
Dat is de essentie van regionale besturing. En dat is waarom de kracht van een regionale bestuurder niet alleen in visie zit, maar in het vermogen om te verbinden, te geven en te blijven investeren.
Conclusie
De kracht van een regionale bestuurder in de ouderenzorg ligt in drie dingen:
- Visie: zorg dichtbij, kleinschalig en toegankelijk.
- Verbinding: samenwerken vanuit het overstijgende belang.
- Professionaliteit: investeren in mensen en processen.
Het is geen eenvoudige rol, maar wel een cruciale. Juist nu de vraagstukken complexer worden, is regionale besturing een sleutel tot toekomstbestendige ouderenzorg.
Informatie auteur
Dit artikel is geschreven door Enzo van den Maagdenberg, senior adviseur bedrijfsvoering bij Berenschot. Het stuk is ontstaan naar aanleiding van een interview met Wiesje Heeringa, bestuurder van Viattence.
Enzo ondersteunt zorgorganisaties bij het optimaliseren van hun bedrijfsvoering. Daarin werkt hij onder meer aan benchmarking, kostprijsonderzoeken, procesoptimalisatie, reorganisaties, doelmatigheidsverbeteringen, overheadoptimalisatie en productiviteitsonderzoeken.
Enzo en Wiesje kennen elkaar vanuit eerder samenwerkingen. Waarbij zij altijd contact gehouden hebben en Enzo Viattence blijvend ondersteund bij vraagstukken rondom bedrijfsvoering. Hierdoor hebben Wiesje en Enzo geregeld inhoudelijke gesprekken. Uit één van deze enthousiaste gesprekken is dit artikel voortgekomen.
Enzo en Wiesje kennen elkaar uit eerdere samenwerkingen en hebben sindsdien geregeld contact gehouden. Enzo heeft Viattence daarbij blijvend ondersteund bij vraagstukken rondom bedrijfsvoering. Vanuit deze continue samenwerking hebben Wiesje en Enzo geregeld inhoudelijke gesprekken. Uit één van deze enthousiaste gesprekken is dit artikel ontstaan.