Innovatie en geopolitiek zijn momenteel de belangrijkste onderwerpen in de boardroom van industriële bedrijven. Dit als gevolg van de toegenomen internationale onzekerheden, verstoringen in handelsrelaties en afhankelijkheden in kritieke ketens waardoor blokvorming optreedt. Toch zijn respondenten uit de industrie overwegend positief over de toekomst: circa 95% verwacht groei, van wie 61% zelfs meer dan 5%. Deels door mee te groeien met de markt, deels door het aanboren van nieuwe marktsegmenten.
Cruciale sector behouden
Het lijkt erop dat de industriële bedrijven qua toekomstverwachtingen en groei in twee groepen uiteenvallen, stelt Berenschot in de 2026-editie van het Strategisch Trendsonderzoek voor de sector Industrie. “De ene groep heeft het redelijk tot goed voor elkaar en is positief gestemd, en daar tegenover staat een groep die het ondernemen zwaar valt”, aldus Klaasjan Doeswijk, delivery lead industry bij Berenschot. “Los nog van geopolitieke spanningen, toegang tot betaalbare energie en grondstoffen, staan bedrijven immers ook nog voor andere uitdagingen. Denk aan decarbonisatie, vergrijzing, aanhoudende personeelstekorten en hoge loonkosten. Om de concurrentiepositie van deze cruciale sector voor Nederland te behouden, moeten we keuzes maken en deze sneller uitvoeren.”
Bouwen aan de welvaart van morgen
Verliest Nederland zijn industrie, dan verdwijnen ook kennis, ketens, banen, innovatievermogen en strategische kracht. “Daarom werpen wij ons op als pleitbezorger van een nieuwe, moderne industriepolitiek. Den Haag schept – binnen de Europese context – de kaders en faciliteert. Maar de uitvoering moet lokaal en regionaal gebeuren”, zegt Doeswijk. “Tevens zetten wij in op robotisering en automatisering om het verdienvermogen van de industrie veilig te stellen. Dit is hét moment om samen te bouwen aan de welvaart van morgen.”
Adaptieve strategie inmiddels mainstream
Het Strategie Trendsonderzoek 2026 voor de sector Industrie laat verder zien dat adaptiviteit qua strategie momenteel al mainstream wordt: 80% van de industriële bedrijven hanteert het principe ‘de stip op de horizon staat, maar de route ernaartoe blijft flexibel’. Strategie wordt dus niet langer gezien als een blauwdruk, maar als een levend systeem dat continu moet worden bijgestuurd op basis van data en veranderende omstandigheden. Tegelijkertijd heeft 22% überhaupt geen scherpe stip op de horizon, maar slechts een brede richting. Een teken dat onzekerheid soms leidt tot strategische vaagheid in plaats van wendbaarheid.
Animo voor de defensiemarkt
De huidige geopolitieke ontwikkelingen vertalen zich in toenemende uitgaven aan defensiematerieel, nog verder opgehoogd door de gewenste Europese autonomie. Circa één op de drie deelnemers aan het Strategie Trendsonderzoek 2026 overweegt dan ook in te stappen in deze kansrijke, maar ook zeer complexe markt. Nieuwkomers dienen te beschikken over een lange adem, doorzettingsvermogen en een andere manier van denken en werken. Daarnaast is ook de dynamiek op de defensiemarkt wezenlijk anders dan civiele markten. Nationale industriebelangen zijn bijvoorbeeld een belangrijke factor in de markt. Aanbieders winnen niet altijd enkel op bijvoorbeeld beste product, prijs of andere voorwaarden. Daarnaast zijn er allerlei eisen en benodigde certificeringen om te mogen en kunnen leveren.”
Innovatie geldt als meest impactvolle trend
Eén inzicht uit het Strategie Trendsonderzoek 2026 voor de sector Industrie springt er nadrukkelijk uit: innovatie wordt binnen de industrie gezien als de meest impactvolle trend, zelfs meer dan geopolitiek. Toch zijn paradoxaal genoeg de R&D-investeringen juist afgenomen en daarmee ook de groeiverwachtingen. Opvallend: organisaties die wél meer in R&D investeren, rapporteren aanzienlijk hogere groeiverwachtingen. Hij wijst op de opkomst van innovatieclusters, waarin universiteiten, technologieontwikkelaars en de industrie samen zoeken naar concrete oplossingen. Alleen door structureel samen te werken, kan economische stabiliteit worden verzekerd in een tijd van mondiale onzekerheden.
Van functies naar skills als sleutel tot strategie
Bewust sturen op skills blijkt essentieel om strategische doelen daadwerkelijk te realiseren: organisaties moeten niet langer primair sturen op functies, maar op de vaardigheden die nodig zijn voor toekomstige groei en transities. In een krappe arbeidsmarkt en bij snel veranderende competentiebehoeften is het cruciaal om skill gaps tijdig inzichtelijk te maken en hier gericht op te ontwikkelen, werven en prioriteren. Alleen door deze expliciete koppeling tussen strategie en beschikbare skills kunnen organisaties realistische keuzes maken en hun ambities waarmaken.
Over het Strategie Trendsonderzoek
Berenschot heeft het Strategie Trendsonderzoek 2026 uitgevoerd door middel van een online enquête onder een representatieve steekproef van organisaties in Nederland. In totaal hebben dit jaar 608 respondenten deelgenomen aan het onderzoek, hiervan waren 151 afkomstig uit de Nederlandse industrie.
