Voor Teun de Booij is dat geen willekeurige metafoor, maar de kern van zijn leiderschap. Bij Cultuur Concreet creëert hij als directeur de juiste voedingsbodem voor mensen, ideeën en maatschappelijke impact.
Het moment waarop het kwartje viel
De Booij begon zijn loopbaan in het onderwijs en maakte later de overstap naar bestuurlijke rollen in de publieke en culturele sector. “Toen ik zo’n tien jaar geleden werkte aan Rotterdam-Zuid, deden we dat met de beste bedoelingen, maar toch een beetje vanuit een top-down ‘redder’-perspectief. Op dat moment viel voor mij het kwartje: alles wat je voor mensen doet, zonder mensen, doe je tegen mensen.” Dit inzicht was bepalend voor zijn huidige visie op mensen en organisaties.
Dat hij door Berenschot executive search werd benaderd voor de vacature van directeur bij Cultuur Concreet, was voor hem de juiste stap op het juiste moment. “Ik voel me inhoudelijk nauw verbonden met de missie van Cultuur Concreet: alle Rotterdammers dicht bij huis in aanraking brengen met cultuur, passend bij hun leefwereld en behoefte. Dat sluit naadloos aan bij mijn eigen drive om te werken voor een organisatie van maatschappelijke betekenis.”
Positionering in een veranderend speelveld
In zijn nieuwe rol zit De Booij nog in de eerste fase: luisteren, vragen stellen en richting bepalen. “Ik gebruik deze periode om mijn opdracht scherp te krijgen.” Die opdracht betreft voornamelijk een positioneringsvraagstuk. In Rotterdam is het culturele bestel in transitie. Kunst en Cultuur zijn geen 'extraatjes' maar juist essentieel als het gaat om maatschappelijke vraagstukken. Dat vraagt om het verbinden van domeinen. “Het gaat niet zozeer over het verbeteren van de organisatie zelf, maar over de positie die we innemen in dit nieuwe ecosysteem en over onze relevantie.”
De centrale vraag daarbij: hoe blijft Cultuur Concreet, vanuit haar eigen waarden, van betekenis in deze context? De Booij ziet een stevige basis om op voort te bouwen: “De organisatie komt uit een onrustige periode, maar mensen zijn opgestaan en hebben samen verantwoordelijkheid genomen.” Dat vertaalt zich in een team dat eigenaarschap toont, trots is op wat er is bereikt en openstaat voor samenwerking. “Het is een warm welkom. Mensen willen graag laten zien wat er is opgebouwd en samen verder bouwen.”
Het systeem onderhouden
Zijn visie op leiderschap vat De Booij samen in een metafoor: die van een tuinier. “Ik zie mezelf als iemand die het systeem onderhoudt. Die zorgt dat mensen kunnen groeien in plaats van ze te forceren.” Leiderschap draait voor hem niet om sturen, maar om het creëren van de juiste omstandigheden:
- Een vruchtbare bodem en een goed plan: anders wordt je tuin een zooitje.
- Ruimte voor ontwikkeling: weghalen van onkruid.
- Aandacht voor de context.
- Diversiteit van planten en bloemen.
Deze benadering vergt ook een andere rol van hem als leider: minder zenden, meer luisteren en vragen stellen.
Als je aan planten trekt, gaan ze echt niet harder groeien
Het beste leiderschapsadvies dat De Booij zelf kreeg, kwam van een ervaren bestuurder. Als startende leidinggevende hoopte hij dat je op een gegeven moment ‘klaar’ bent: dat je de ‘alwetende’ bestuurder bent. Vanuit die gedachte stelde hij de vraag wanneer je als bestuurder altijd je antwoord klaar c.q. alles geleerd hebt. Waarop de bestuurder reageerde: “Maar Teun, die ‘jij’ bestaat helemaal niet’.” Op dat moment besefte De Booij dat je je als leider continu ontwikkelt en telkens in een andere context opereert. En: je hoeft niet alles te weten.
Als leider moet je het meest leergierig zijn van iedereen
Eerste indruk van Berenschot executive search
In de selectieprocedure voor de rol bij Cultuur Concreet werd De Booij begeleid door het executive search bureau van Berenschot. Het proces ervaarde hij als buitengewoon positief: “Wat mij opviel in het proces is de combinatie van een warm hart en een koel hoofd. Het voelde persoonlijk, maar ook inhoudelijk sterk en duidelijk.” Dat zat voor hem ook in de details: “Een berichtje voor een gesprek, even succes wensen, dat soort dingen maken het verschil.”
Berenschot toonde zich betrokken, persoonlijk en duidelijk
Wens voor de cultuursector
Voor nu focust De Booij zich volledig op zijn rol bij Cultuur Concreet. Als hij één wens mag doen voor de sector, is het een bredere omarming van cultuur. “We zitten nog vaak in hokjes: theater, dans, musea. Terwijl cultuur juist ook aanwezig is in het alledaagse leven. In buurten, in ontmoetingen tussen mensen. Daar kun je enorme maatschappelijke impact maken en bijdragen aan grotere opgaven, zoals welzijn en veiligheid.”
In de toekomst hoopt hij zijn geleerde lessen te kunnen delen. “Zelf heb ik veel opgestoken van ervaren bestuurders. Het zou mooi zijn als ik op termijn de rol van sparringpartner kan vervullen voor andere (jonge) leiders.”